میدان هفتاد و دوم بصیرتست

از میدان علم میدان بصیرت زاید قوله تعالی جعل لکم السمع والابصار بصر دیده ور کردنست و ابصار سه است اول بصر عقلست دوم بصر حکمتست سیم بصر فراست است اما بصر عقل قواید آن سه است یکی شناختن سود و زیان خود و کوشیدن عواقب خود که آن سبب رستن است از ملامت دیگر بدیدن مراتب خلق و طاقت هر کسی در خوی و قوت هر یکی در خود و بهره هر یک در عزم و این سبب سلامت است سیم بدیدن اولیتر هر چیز در هر کار و در هر هنگام و با هرکس و این لباس کرامتست و همه موازین عقل اند و جز ازین همه محنتست و اما بصر حکمت را سه علامت است بدیدن شفقت در هر فرصت تا جنگ برخیزد ی بدیدن حیرت در هر قسمت تا شتاب برخیزد و بدیدن اشارت حق در هر صنعیت تا آشنایی زاید و شادی این طریق خصوصیتست و اما فراست بر سه نوعست تفرس بتجربت و این همه ممیزانرا هست و فراست باستدلال و این همه عاقلانرا هست و فراست بنظر دل و این بدان نورست که مومنان در دل دارند فراست تجربتی بدیده است یا شنیده یا بخرد در یافته و فراست استدلالی قیاس شرعیست در دین و قیاس عقلی در جز از دین و قیاس طبیعی که عامه راست و فراست نظری برقیست که در دل تابد و راست آید یا هاجی که در ضمیری آید و آخر آن هاجی حقیقت بود یا وقوفست بقطع برحکم غیبی بعینه و آن خضر