A Aziz Mahmud Hüdayi

Aziz Mahmud Hüdayi

539 şiir · 1541 — 1628

0 Altın Yaprak

İstanbul şehrinde bulunan 3 büyük veliden biridir. Osmanlı Devleti zamanında 1541-1628 yılları arasında yaşamıştır. Mezarı Üsküdar'daki kendi adıyla anılan caminin yanındadır. Aziz Mahmud Hüdayi, tasavvuf ehli olup tasavvufun önde gelen isimlerinden Cüneyd-i Bağdadi'nin soyundan gelmektedir ve seyyiddir. Şereflikoçhisar'da doğmuş olup, çocukluk yıllarını Sivrihisar'da geçirmiştir. Genç Osman'ın tahttan indirilmesine neden olan hacca gitme isteği konusunda kendisini uyarıp orduyu başsız bırakıp hacca gitmemesini tembihledi ise de Genç Osman gençliğine güvenerek kendisini dinlememiştir. Ve başına Osmanlı tarihinin en hazin olayları gelmiştir. Aziz Mahmud Hüdayi, aynı zamanda şer'i ilimlere de hakimdi. Bu nedenle uzun süre kadılık yapmıştır. Son olarak Bursa'da bu görevi hocası Nasırzade ile birlikte yapmıştır. Tasavvufa girişi burada olmuştur. Daha sonraki görüşmelerinde kendisini müridliğe kabul etmiştir. Sonra da Kadı Mahmûd'un kalbindeki kesâfetin temizlenmesi için, yâni kadılık makamının kendisine verdiği gurur, kibir ve ucûbu imhâ etmek için sırtındaki kaftanıyla Bursa sokaklarında ciğer satmasını emir buyurdu. Ayrıca dergâhın helâ temizleyiciliği vazîfesini yapmasını istedi. Pir Üftâde'nin huzûruna tam bir teslîmiyyet ve hâlisiyyet içinde gelen Kadı Mahmûd Efendi, üstadının emirlerine can ü gönülden tâbî oldu. Nefsâniyetini besleyen bütün dünyevî alâkalardan el çekti. Kendisini samîmiyetle mürşidinin talimatlarına râm ederek kısa zamanda büyük mesâfeler aldı.

Arapça Eserleri

  • Ahvâlu‟ n-Nebiyyi‟ l-Muhtâr aleyhi Salevâtullahi‟ l-Meliki‟ l-Cebbâr
  • Câmiu‟ l-fazâil ve kâmiu‟ r-rezâil
  • el-Es‟ ile ve‟ l-ecvibe fi ahvâli‟ l-mevtâ
  • Fethu‟ l-bâb ve refu‟ l-hıcâb
  • el-Fethu‟ l-ilâhî
  • Habbetu‟ l-mahabbe
  • Hâşiye Kuhistânî fî Şerh-ı fıkh-ı Keydânî
  • Hayâtü‟ l-ervâh ve necâtü‟ l-eşbâh
  • Hulâsatü‟ l-ahbâr fî ahvâli‟ n-Nebiyyi‟ l-Muhtâr
  • Keşfu‟ l-kınâ an-vechi‟ s-semâ
  • el-Mecâlisu‟ l-va‟ zıyye
  • Mecmûa-i Hutab
  • Merâtibu‟ s-sülûk
  • Miftâhu‟ s-salâh ve mirkâtü‟ n-necâh
  • Nefâisü‟ l-mecâlis
  • Şemailu'n-nübüvveti'l-Ahmediyyet'il-Muhammediyye
  • et-Tarîkatü‟ l-Muhammediyye vesîle ilâ‟ s-seâdeti‟ s-sermediyye
  • Tecelliyât
  • Vâkıât

Türkçe Eserleri

  • Divân (-ı Ġ lâhiyyât)
  • Ecvibe-i Mutasavvifâne
  • Mirâciye
  • Nasâyıh ve Mevâız
  • Necâtü‟ l-ğarîk fi‟ l-cem‟ i ve‟ t-tefrîk
  • Tarîkatnâme
  • Nasîhatü‟ l-mülûk li-husni‟ s-sülûk
  • Akâid Manzûmesi
  • Tevhid Risalesi

Aziz Mahmud Hüdayi şiirleri

Arama yardımı

Li-zâti’llahi lezzâtu Ve nûru’l-Hakki mir’âtu Fe câhid fî sebîli’r-Rabbi Fe zikru’llahi mirkâtu

377

Tuh ‘ale’t-tâhî ve kun zâ fitna Key yetihe tîhuhu fî tîhik Rabbenâ el-hamdu leke ve’ş-şukru lek Fevka a‘dâdi mâ tahte’l-felek

474

Ente Mahmûd Ente Ma‘bûd Ente Matlûb Ente Maksûd Ente Ma‘bûd Ente Maksûd Ente Mevcûd Ente Ma‘bûd

481

İsbir kalîlen fe ‘inde’l-‘usri yusru Ve kullu emrin lehu vaktun ve tedbîru Ve li’l-muheymini fî ahvâlinâ nazaru Ve fevka tedbîrinâ li’llahi takdîru

358

Te‘âlâ Rabbunâ’r-Rahmânu ‘Ani’l-‘aczi ‘ani’n-nuksâni Lehu’l-fadlu lehu’l-ihsânu Lehu’l-cûdu lehu’l-imdâdu

380

Yâ men yu‘tî ve yemna‘u Lâ a‘rifu mâ asna‘u Necnî min vartati hayretin Ve’hdinâ sirâta mâ yenfa‘u

450

el-Hamdu leke ve’ş-şukru Yâ men lehu’l-fadlu’l-‘azîmu Yessir lenâ zevka’l-visâli Yâ Muste‘ânu yâ Kerîmu

470

Şera‘nâ’l-yevme fî emrin ‘azîmi Tevekkelnâ ‘ale’l-Hayyi’l-Kadîmi Lehu’l-fadlu lehu’l-lutfu lehu’l-cûdu Ve nercû rahmete’r-Rabbi’r-Rahîmi

355

Lâha lî en lâ felâha fî’l-hevâ Fa‘budi’llahe ve kun ehle’t-tukâ Ve’ctehid fî kesbi hayrin dâ’imâ Leyse li’l-insâni illâ mâ se‘â

347

Leke’l-hamdu leke’ş-şukru Leke’l-ezkâru yâ Rahmânu Fe minke’l-fadlu ve’l-cûdu Ve minke’l-lutfu ve’l-ihsânu

484

Fe leyse’l-kâlu ke’l-hâli Ve leyse’l-‘ilmu ke’l-‘ayni Ve eyne’n-nâkisu’l-a‘mâ Ve eyne sâhibu’l-a‘yni

409

Da‘i’l-hubse ve’c‘alhu harâmen ‘aleyke Ve ahsin ilâ men esâ’e ileyke

336

Kitâbun fîhi ‘ilmu’d-dîni mezkûru Bi-mûcibihi’l-‘amelu nurun ‘alâ nûru

306

15 / 539 gösteriliyor

Sana daha iyi bir okuma deneyimi sunabilmek için sitemizde çerez kullanıyoruz. Kişisel verilerin KVKK ve GDPR kapsamında işlenir; hangi çerezlere izin verdiğini dilediğin zaman değiştirebilirsin.