امام محمد غزالی

بدان که اسباب دوستی پنج است سبب اول آن است که آدمی خود را دوست دارد و بقای خود دوست دارد و هلاک خود دشمن دارد اگرچه عدمی باشد بی الم و رنج چرا دوست ندارد و چون علت دوستی موافقت طبع…

بدان که کسی که به بهایم نزدیک است و راه جز به احساس چشم ندارد باشد که گوید نیکویی هیچ معنی ندارد جز آن که روی سرخ و سپید و اعضای متناسب بود و حاصل آن با شکل و لون آید و هر چه شکل و…

بدان که مستحق دوستی به حقیقت جز خدا تعالی نیست و هرکه دیگری را دوست دارد از جهل بود مگر بدان وجه که تعلق به وی دارد چنان که رسول ص را دوست داشتن هم چون دوستی وی بود که هرکسی را دوس…

بدان که این مذهب همه مسلمانان است به زبان ولکن اگر از خویشتن تحقیق این جویند تا دیدار چیزی که به جهت نبود و شکل و لون ندارد چه لذت دارد این ندانند ولکن زبان اقرار می دهند از بیم آن…

بدان که در آدمی قوتها نهاده اند و هریکی را برای کاری آفریده اند و مقتضی طبع که وی را اندر آن لذت وی است و لذت وی در مقتضی طبع وی است چنان که قوت خشم را برای غلبه و انتقام آفریده اس…

بدان که هر که شطرنج می بازد و همه روز نان ناخورده وی را گویند نان می خورد نخورد و همچنان می بازد تا بدانیم که لذت وی در شطرنج قوی تر و بهتر است از نان خوردن و بدین سبب آن را تقدیم…

چون بدانستی که علم و معرفت خوش است شک نیست که بعضی از علوم خوشتر است که هر چند معلوم بزرگتر و شریفتر علم وی خوشتر که علم نهادن شطرنج از علم باختن شطرنج خوشتر و علم سیاست ممکلت و وز…

بدان که دانستنی بر دو قسم است بعضی آن است که در خیال آید چون الوان و اشکال و بعضی عقل وی را دریابد و در خیال نیاید و چون حق تعالی و صفات وی بلکه چون بعضی از صفات تو چون قدرت و علم…

همانا که گویی که اگر لذت دیدار از جنس لذت معرفت است این پس لذتی نیست و این از آن گویی که از لذات معرفت خود خبر نداری لکن باشد که سخنی چند به هم بازنهاده باشی و یاد گرفته باشی از کت…

همانا گویی که معرفت در دل بود و دیدار در چشم این چگونه بود بدان که دیدار را دیدار از آن گفته اند که به کمال رسیدن خیال بود نه بدان که در چشم بود که اگر دیدار در پیشانی آفریدندی هم…

سنت کسی که دعوت کند آن است که جز اهل صلاح را نخواند که طعام دادن قوت دادن است و فاسق را قوت دادن اعانت کردن بود بر فسق و فقرا را خواند نه توانگران را رسول ص می گوید بدترین طعامها ط…

بدان که علامات خوی نیکو آن است که حق تعالی در قرآن همی گوید اندر صفت مومنان قد افلح المومنون الذین هم فی صلاتهم خاشعون و الذین هم عین اللغو معرضون تا آنجا که می گوید اولیک هم ال…

هرکه اندر دوام توبه وی بر گناهی بود باید که بزودی به کفارت و به تدارک آن مشغول شود و آثار دلیل کند بر آن که هشت کار است که چون پس از گناه برود کفارت گناه بود چهار اندر دل است یکی ت…

بدان که هرچه حق تعالی بیافریده است از جمادات همه پاک است مگر شرابی که مستی آرد که اندک و بسیار وی پلید است و هرچه جانور است همه پاک است الا سگ و خوک و هر جانوری که بمیرد پلید است م…

همانا گویی که لذتی که لذت بهشت در آن فراموش شود هیچ گونه نزدیک من صورت نمی بندد هرچند که سخن بسیار در این بگفته اند تدبیر من چیست تا اگر آن لذت نبود باری ایمان بدان حاصل آید بدان ک…