عنصرالمعالی کیکاووس

بدان و آگاه باش ای پسر که نیست از بودنی و نابودنی و شایدبود که شناخت مردم نگشت چنان که اوست جز آفریدگار عزوجل که ناشناس را بر وی راه نیست و جز او همه شناخته گشته است و شناسنده حق ت…

ای پسر چون در کارزار باشی آنجا درنگ و سستی شرط نیست چنانک بیش از آنک خصم بر تو شام خورد تو بر وی چاشت خورده باشی و چون در میان کارزار افتاده باشی هیچ تقصیر مکن و بر جان خود مبخشای…

بدان ای پسر اگر اسب خری زنهار گوش دار تا بر تو غلط نرود که جوهر اسب و آدمی یکسانست اسب نیک و مرد نیک را هر قیمتی که نهی برگیرد چنانک اسب بد و آدمی بد را هر چند نکوهی توان نکوهیدن و…

اما ای پسر بدان و آگاه باش که اگر ضیعت و خانه خواهی خرید هر چه خواهی از خرید و فروخت حد شرع درو نگاه دار هر چه بخری در وقت کاسدی بخر و در وقت روایی فروش و سود طلب کن و عیب مدار که…

ای پسر اگر به تو کسی امانتی دهد به هیچ حال مپذیر و چون پذرفتی نگاه دار از آنچ امانت پذیرفتن بلا بود از بهر آنک عاقبت آن از سه وجه بیرون نباشد اگر این امانت به وی باز دهی چنان کرده…

ای پسر اگر برده خری هشیار باش که آدمی خریدن علمی است دشوار که بسیار بنده نیکو بود که چون به علم در وی نگری خلاف آن باشد و بیشتر خلق گمان برند که بنده خریدن از جمله بازرگانی هاست بد…

ای پسر چون زن خواستی حرمت خود را نیکو دار اگر چند چیز عزیز ست از زن و فرزند عزیزتر نیست و چیز خود از زن و فرزند دریغ مدار و اگر از زن به صلاح و فرزند فرمان بردار و این کاری ست که ب…

اما جهد کن تا دشمن نیندوزی پس اگر دشمنت باشد مترس و دلتنگ مشو که هر که را دشمن نبود دشمن کام بود ولیکن در نهان و آشکارا از کار دشمن غافل مباش و از بد کردن با او میآسای دایم در تدب…

بدان ای پسر که مردم تا زنده باشند ناگریز باشد از دوستان که مرد بی برادر به که دوستان از آنکه حکیمی را گفتند دوست بهتر یا برادر گفت برادر نیز دوست به {بیت برادر برادر بود دوست به چو…

بدان ای عزیز من که اگر خدای ترا پسری دهد اول نام خوش بر وی نه که از جمله حق های پدران یکی اینست دوم آنکه به دایگان مهربان سپار و به وقت ختنه کردن سنت بجای آور و به حسب طاقت خویش شا…

ای پسر از فراز آوردن چیز غافل مباش لیکن از جهت چیز خویشتن مخاطره مکن و جهد کن تا هر چه فراز آوری از نیکوترین وجهی باشد تا بر تو گوارنده باشد و چون فراز آوری آن را نگاه دار تا بهر ب…

بدان ای پسر اگر کسی را دوست داری در مستی و هشیاری پیوسته بدو مشغول مباش که آن نطفه کی از تو جدا گردد معلوم ست که تخم جانی و شخصی بود بهر یاری پس اگر کنی در مستی مکن که به مستی زیا…

بدان ای پسر که آفریدگار ما جل جلاله چون خواست که جهان آبادان بماند اسباب نسل پدید کرد و شهوت جانور را سبب کرد پس همچنین از موجب خرد بر فرزند واجب است خود را حرمت داشتن و تعهد کردن…

جهد کن ای پسر که تا عاشق نشوی خواه به پیری و خواه به جوانی پس اگر اتفاق افتد یقین دل مباش و پیوسته دل در لعب مدار بر عشق که متابع شهوت بودن نه کار خردمندان است از عشق تا توانی پره…

بدان ای پسر که خدای تعالی دو فریضه پیدا کرد از بهر منعمان و بندگان خاص و آن حج است و زکوة و فرمود که هر که را ساز بود خانه او را زیارت کند و آنرا که ساز ندارد نفرمود نه بینی که در…