بخش ۱۱۷ - مثال دیگر هم درین معنی

هست بازیهای آن شیر علم مخبری از بادهای مکتتم گر نبودی جنبش آن بادها شیر مرده کی بجستی در هوا زان شناسی باد را گر آن صباست یا دبورست این بیان آن خفاست این بدن مانند آن شیر علم فکر می جنباند او را دم به دم فکر کان از مشرق آید آن صباست وآنک از مغرب دبور با وباست مشرق این باد فکرت دیگرست مغرب این باد فکرت زان سرست مه جمادست و بود شرقش جماد جان جان جان بود شرق فؤاد شرق خورشیدی که شد باطن فروز قشر و عکس آن بود خورشید روز زآنک چون مرده بود تن بی لهب پیش او نه روز بنماید نه شب ور نباشد آن چو این باشد تمام بی شب و بی روز دارد انتظام هم چنانک چشم می بیند به خواب بی مه و خورشید ماه و آفتاب نوم ما چون شد اخ الموت ای فلان زین برادر آن برادر را بدان ور بگویندت که هست آن فرع این مشنو آن را ای مقلد بی یقین می بیند خواب جانت وصف حال که به بیداری نبینی بیست سال در پی تعبیر آن تو عمرها می دوی سوی شهان با دها که بگو آن خواب را تعبیر چیست فرع گفتن این چنین سر را سگیست خواب عامست این و خود خواب خواص باشد اصل اجتبا و اختصاص پیل باید تا چو خسپد او ستان خواب بیند خطه هندوستان خر نبیند هیچ هندستان به خواب خر ز هندستان نکردست اغتراب جان هم چون پیل باید نیک زفت تا به خواب او هند داند رفت تفت ذکر هندستان کند پیل از طلب پس مصور گردد آن ذکرش به شب اذکروا الله کار هر اوباش نیست ارجعی بر پای هر قلاش نیست لیک تو آیس مشو هم پیل باش ور نه پیلی در پی تبدیل باش کیمیاسازان گردون را ببین بشنو از میناگران هر دم طنین نقش بندانند در جو فلک کارسازانند بهر لی و لک گر نبینی خلق مشکین جیب را بنگر ای شب کور این آسیب را هر دم آسیبست بر ادراک تو نبت نو نو رسته بین از خاک تو زین بد ابراهیم ادهم دیده خواب بسط هندستان دل را بی حجاب لاجرم زنجیرها را بر درید مملکت بر هم زد و شد ناپدید آن نشان دید هندستان بود که جهد از خواب و دیوانه شود می فشاند خاک بر تدبیرها می دراند حلقه زنجیرها آنچنان که گفت پیغامبر ز نور که نشانش آن بود اندر صدور که تجافی آرد از دار الغرور هم انابت آرد از دار السرور بهر شرح این حدیث مصطفی داستانی بشنو ای یار صفا