Bir ağıt söyleyeyim, dağlar dilinden Dumlu'dan Ağrı'ya ün gitsin gelsin! Destanlar duyulsun tarih yolundan, O günden dünlere şan gitsin gelsin...…
16 Temmuz 1902 tarihinde babasının öğretmen olarak görev yaptığı İnebolu'da dünyaya geldi. İlk öğretimine Kastamonu'da başladı. Kastamonu İdadisinin dokuzuncu sınıfında okurken, ailesinin maddi sıkıntıya düşmesi sebebiyle öğrenimine ara verdi. Katip olarak özel idarede çalışmaya başladıktan sonra edebiyatla ilgilendi. İlk şiiri Kastamonu'daki Açıksöz gazetesinde 1922 yılında yayınlandı. Aynı yıl öğrenimini tamamlamak üzere Ankara'ya gitti. Ankara Darülmuallimin'den mezun olduktan sonra Piraziz, Samsun ve Balıkesir'de öğretmenlik yaptı. Balıkesir'de görev yaptığı sırada Çağlayan isminde bir edebiyat dergisi çıkardı ve takma isimle yazı ve şiirlerini yayımladı. 1927 tarihinde İstanbul Darülfünunu Edebiyat Fakültesine kaydoldu. Burada hocası Fuat Köprülü'den etkilendi. Almancasını ilerletti. Edebiyat Fakültesini bitirdikten sonra Kastamonu, Malatya, Edirne, Ankara, Eskişehir ve Bursa'da edebiyat öğretmenliği yaptı. 'Bu Vatan Kimin' şiirini Bursa'da iken yazdı. Edirne'de görev yaptığı sırada kendisi gibi öğremenlik yapan Ferhunde Sarıoğlu ile evlendi. 1938 yılında Dede Korkut hikâyelerini yayınladı. Daha sonra Musiki Muallim Mektebinde, Galatasaray Lisesinde ve Çapa Eğitim Enstitüsünde edebiyat öğretmenliği yaptı. 1959 tarihinde Londra'ya gitti ve buradaki School of Orient and African Studies'te Türk Dili ve Edebiyatı okutmanı olarak çalıştı. 1962'de Türkiye'ye döndükten Çapa Eğitim Enstitüsündeki görevine tekrar başladı. 1967 yılında yaş haddinden emekli oldu. Emekli olduktan sonra da eğitim ve öğretimden kopmadı. Eğitim enstitüsünde, Marmara ve Mimar Sinan Üniversitelerinde ders verdi. 2 Haziran 1989'da İstanbul Üniversitesi Edebiyat fakültesi tarafından kendisine fahri doktorluk unvanı verildi. Değerli kitaplardan oluşan kütüphanesini Türkiye Diyanet Vakfı İslam Araştırmaları Merkezine bağışladı. Yetmiş yılık öğretmenlik hayatında binlerce öğrenci yetiştiren Orhan Şaik Gökyay, 2 Aralık 1994 tarihinde vefat etti ve cenazesi ertesi gün Üsküdar'daki Nakkaştepe Mezarlığında toprağa verildi.
Dede Korkut (İstanbul, 1938)
- Dedem Korkut'un Kitabı(İstanbul, 1973)
- Katip Çelebi'den Seçmeler (İstanbul, 1968)
- Destursuz Bağa Girenler (Dergâh yayınları, İstanbul 1982)
- Bu vatan kimin? : Şiirler
Orhan Şaik Gökyay şiirleri
Âşıkım, başımda savrulup esen Cünûn ikliminin bir hevâsıdır Kalbimden yarattım sevdalımı ben O, aşk cennetinin ilk Havvâ'sıdır.…
Bu vatan toprağın kara bağrında Sıradağlar gibi duranlarındır. Bir tarih boyunca onun uğrunda Kendini tarihe verenlerindir.…
Beni koyup giden cefacı dilber! Koyduğun yerlerde duramıyorum; Beni de alsaydın nolur beraber? Derdimi kimseye veremiyorum...…
Uy Maraş sılaya nice varayım Açılmaz kapılar çalıp durayım Yarimi bulmadım kimden sorayım Uy Maraş,Maraş da bu nasıl Maraş…
Bir tünelden çıkmış tren gibiyim, Sağım solum, baktım, günlük güneşlik... Ben bende değilken ben ben gibiyim, Doldu içimdeki ölümcül boşluk…
Ay geçti, yil döndü unuttu beni Üstüne adini yazdigim agaç Açtin dertlerini kanattin beni Atinda türküler düzdügüm agaç…
Dökün yaprağınızı dallarım dökün Akın yaslı yaslı sularım akın. Bükün boynunuzu bayraklar bükün Bir alınmaz kalem vardı yıkıldı...…