P Pir Sultan Abdal

Pir Sultan Abdal

440 şiir · 1480 — 1550

0 Altın Yaprak

Yaşamının büyük bölümü Sivas'ın Yıldızeli ilçesinin Çırçır bucağına bağlı Banaz köyünde geçmiştir. Kanunî Sultan Süleyman ile İran Şahı I. Tâhmasb zamanında yaşadı. İran şahının tahriki ile Osmanlı Devleti aleyhine olan isyana katıldığı ve İran lehine casusluk yaptığı gerekçesi ile Hızır Paşa tarafından Sivas'ta asıldı. İdam edilerek ölen Pir Sultan Abdal'ın ölümünün, 1547-1551 ya da 1587-1590 yılları arasındaki bir tarih olduğu sanılmaktadır. Ayrıca Pir Sultan Abdal, şiirlerinde Allah, İslam Peygamberi Muhammed, Ali, On İki İmam ve Ehl-i Beyt sevgisini sıkça işlemiştir. Ayrıca sosyal konulara da yer vermiş ve bunları birer sosyal uyarı niteliğinde işlemiştir. Çoğu şiirini nefes tarzında ilahilerle yazmıştır. Alevi bir şair olduğundan Hakk-Muhammed-Ali motifini kullanmıştır. Alevi geleneklerine bağlı bir dergâh ortamında yetişmiştir. Alevi ekolü tekke eğitiminin etkisiyle insanlar arasında bu yola çağıran bir şahıs olmuştur. Medrese öğrenimini Erdebil'de görmesine rağmen, diğer bazı halk şairlerinin tersine, Divan Edebiyatı'ndan hiç etkilenmemiştir. Pir Sultan Abdal, Aleviler arasında Yedi Ulular olarak bilinen Yedi Ulu Ozan'dan birisidir. Genellikle Osmanlı bürokrasisine karşı tutumuyla bilinir. Deyişlerinde eski Türk kültürünü ve Alevi inancını yansıtır. Ölümünün ve deyişlerinin etkisiyle kolektif bir bilinç oluşmuş, onun adına birçok şiir, söz, anı oluşturulmuştur. Anadolu halk kültürünün yaşayan bir ögesi olarak görülmüştür. Sivas'ın Hafik ilçesinin Sofular köyünde yaşayan Pir Sultan'ın adını duyup ondan feyiz alan daha sonra Sivas Valisi olan Hızır Paşa tarafından idam edilmiştir.

Hakkında yapılan araştırma ve çalışmalar

  • Sadeddin Nüzhet Ergun, Pir Sultan Abdal (1929)
  • Abdülbaki Gölpınarlı ve Pertev Naili Boratav, Pir Sultan Abdal (1943)
  • Ali Balım, Pir Sultan Abdal, Hayatı ve Şiirleri (1957)
  • Cevdet Kudret, Halk Şiirinde Üç Büyükler II: Pir Sultan Abdal (1965)
  • Erol Toy, Pir Sultan Abdal adlı tiyatro oyunu (1969)
  • Cahit Öztelli, Pir Sultan Abdal - Bütün Şiirleri (1971)
  • Memet Fuat, Pir Sultan (1977)
  • Sabahattin Eyüboğlu, Pir Sultan Abdal (1977)
  • Asım Bezirci, Pir Sultan - Yaşamı, Kişiliği, Sanatı, Etkisi, Bütün Şiirleri (1986)
  • Mehmet Bayrak, Pir Sultan Abdal (1986)
  • Muzaffer Uyguner, Pir Sultan Abdal - Yaşamı, Sanatı, Şiirlerinden Seçmeler (1989)
  • Orhan Ural, Pir Sultan Abdal (1990)
  • Battal Pehlivan, Pir Sultan Abdal (1993)
  • Zeki Büyüktanır, Pir Sultan Abdal Destanı (1994)
  • Memet Fuat, Pîr Sultan Abdal Yaşamı Sanatçı Kişiliği Yapıtları (2001)
  • Esat Korkmaz, Pir Sultan Abdal - Üçüncü Ölmem Bu Hain (2005)
  • Gürbüz Şimşek Pir Sultan Abdal Ocagı ve Savunması (2012)
  • Ali Haydar Avcı, Osmanlı Gizli Tarihinde Pir Sultan Abdal ve Bütün Deyişleri (2006)
  • Ali Haydar Avcı, Bize de Banaz'da Pir Sultan Derler
  • Öner Yağcı, Pir Sultan Abdal - Yaşamı ve Bütün Şiirleri
  • Haydar Kaya, Pir Sultan Abdal - Yaşamı, Sanatı, Yapıtları
  • Aytekin Özen, Susmayan Nefes - Pir Sultan Abdal adlı tiyatro oyunu (2007-2008) (2008-2009 sezonunda sahnelenmeye devam etmektedir)
  • İbrahim Aslanoğlu, Pir Sultan Abdallar
  • Ahmet Özdemir, Pir Sultan Abdal (2008)
  • Hasan Aktaş, Yeni Türk Şiirinde Pir Sultan Abdal Okulu ve Misyonu, Yort Savul Yayınları, Edirne, 2006
  • Hasan Aktaş, Çağdaş Türk Şiirinde Mutasavvıflar, Yort Savul Yayınları, Rize, 2009

Pir Sultan Abdal şiirleri

Arama yardımı

Açıldı Cennet kapısı Lal-ü güherdir yapısı Kıldan incedir köprüsü Geçebilirsen gel beri…

415

Hızır Paşa bizi berdar etmeden, Açılın kapılar Şah'a gidelim, Siyaset günleri gelip çatmadan, Açılın kapılar Şah'a gidelim.…

437

Hızır Paşa bizi berdar eyledi Kesti kollarımı kızak bağladı İşiten muhipler hep kan ağladı Açılın zindanlar pire gidelim…

401

Hızır Paşa bizi berdar eyledi Kesti kollarımı kızak bağladı İşiten muhipler hep kan ağladı Açılın zindanlar pire gidelim…

492

Hızır paşa bizi berdar etmeden Açılsın kapılar Şaha Gidelim Siyaset günleri gelip yetmeden Açılsın kapılar şaha gidelim…

459

Âdemoğlu şu dünyaya gelince, Yeni açmış güle benzer misali. Anasından doğup kırkı çıkınca, Kalaylanmış taşa benzer misali.…

312

Açıldı cennet kapısı Lal-ü gevherdir yapısı Kıldan incedir köprüsü Geçebilirsen gel beru…

449

Gurbet elde bir hal geldi başıma, geldi başıma Ağlama gözlerim Mevla Kerim'dir Derman arar iken derde düş oldum Ağlama gözlerim Mevla Kerim'dir…

404

Gurbet elde bir hal geldi başıma Ağlama gözlerim mevlam kerimdir Derman arar iken derde düş oldum Ağlama gözlerim mevlam kerimdir…

369

Ağlayı ağlayı durma karşımda Dost beni gönder de var andan ağla Kirpikleri top top etmiş kaşında Dost bizi gönder de var andan ağla…

302

Alemlerin serverisin Ah Hüseyin, vah Hüseyin Şehitlerin serdarısın Ah Hüseyin, vah Hüseyin…

348

Alay alay olmuş gelen turnalar Kanadı kolları vardır turnanın Silkinip uçamaz menzil görenler Gök yüzünde yolları var turnanın…

410

Alçakta yüksekte yatan erenler Yetişin imdada aldı dert beni Başımı alıp hangi yere gideyim Gittiğim yerlerde buldu dert beni…

328

15 / 440 gösteriliyor

Sana daha iyi bir okuma deneyimi sunabilmek için sitemizde çerez kullanıyoruz. Kişisel verilerin KVKK ve GDPR kapsamında işlenir; hangi çerezlere izin verdiğini dilediğin zaman değiştirebilirsin.