قصیدهٔ شمارهٔ ۱
С Саади
0
Altın Yaprak
شکر و سپاس و منت و عزت خدای را
پروردگار خلق و خداوند کبریا
دادار
غیب دان و نگهدار آسمان
رزاق بنده پرور و خلاق رهنما
اقرار می کند دو جهان بر یگانگیش
یکتا و پشت عالمیان بر درش دو تا
گوهر ز سنگ خاره کند لؤلؤ از صدف
فرزند
آدم از گل و برگ گل از گیا
سبحان
من یمیت و یحیي و لا إلٰه
إلا هو الذي خلق الأرض و السما
باری
ز سنگ چشمه آب آورد پدید
باری از آب چشمه کند سنگ در شتا
گاهی
به صنع ماشطه بر روی خوب روز
گلگونه شفق کند و سرمه دجا
دریای لطف اوست و گر نه سحاب کیست
تا بر زمین مشرق و مغرب کند سخا
أنشأتنا
بلطفک یا صانع الوجود
فاغفر لنا بفضلک یا سامع الدعا
ارباب شوق در طلبت بی دلند و هوش
اصحاب فهم در صفتت بی سرند و پا
شب های
دوستان تو را أنعم الصباح
وآن شب که بی تو روز کنند أظلم المسا
یاد تو روح پرور و وصف تو دلفریب
نام تو غم زدای و کلام تو دلربا
بی سکه
قبول تو ضرب عمل دغل
بی خاتم رضای تو سعی أمل هبا
جایی که تیغ قهر برآرد مهابتت
ویران
کند به سیل عرم جنت سبا
شاهان بر آستان جلالت نهاده سر
گردنکشان
مطاوع و کیخسروان گدا
گر جمله را عذاب کنی یا عطا دهی
کس را
مجال آن نه که آن چون و این چرا
در کمترین صنع تو مدهوش مانده ایم
ما خود کجا و وصف خداوند آن کجا
خود دست و پای فهم و بلاغت کجا رسد
تا در
بحار وصف جلالت کند شنا
گاهی سموم قهر تو هم دست با خزان
گاهی نسیم لطف تو همراه با صبا
خواهندگان درگه بخشایش تو اند
سلطان در سرادق و درویش در عبا
آن دست بر تضرع و این روی بر زمین
آن چشم بر اشارت و این گوش بر ندا
مردان راهت از نظر خلق در حجاب
شب در لباس معرفت و روز در قبا
فرخنده طالعی که کنی یاد او به خیر
برگشته دولتی که فرامش کند تو را
چندین هزار سکه پیغمبری زده
اول به نام آدم و آخر به مصطفی
الهامش از جلیل و پیامش ز جبرییل
رأیش نه از طبیعت و نطقش نه از هوی
در نعت او زبان فصاحت که را رسد
خود پیش آفتاب چه پرتو دهد سها
دانی
که در بیان إذا الشمس کورت
معنی چه گفته اند بزرگان پارسا
یعنی وجود خواجه سر از خاک بر کند
خورشید و ماه را نبود آن زمان ضیا
ای برترین مقام ملایک بر آسمان
با منصب تو زیرترین پایه علا
شعر آورم به حضرت عالیت زینهار
با وحی
آسمان چه زند سحر مفتریٰ
یارب به دست او که قمر زآن دو نیم شد
تسبیح گفت در کف میمون او حصا
کافتادگان
شهوت نفسیم دست گیر
أرفق بمن تجاوز و اغفر لمن عصا
تریاق در دهان رسول آفریده حق
صدیق را چه غم بود از زهر جانگزا
ای یار
غار سید و صدیق نامور
مجموعه فضایل و گنجینه صفا
مردان قدم به صحبت یاران نهاده اند
لیکن نه همچنان که تو در کام اژدها
یار آن بود که مال و تن و جان فدا کند
تا در سبیل دوست به پایان برد وفا
دیگر عمر که لایق پیغمبری بدی
گر
خواجه رسل نبدی ختم انبیا
سالار خیل خانه دین صاحب رسول
سردفتر خدای پرستان بی ریا
دیوی
که خلق عالمش از دست عاجزند
عاجز در آن که چون شود از دست وی رها
دیگر جمال سیرت عثمان که بر نکرد
در پیش روی دشمن قاتل سر از حیا
آن شرط مهربانی و تحقیق دوستیست
کز بهر دوستان بری از دشمنان جفا
خاصان حق همیشه بلیت کشیده اند
هم بیشتر
عنایت و هم بیشتر عنا
کس را
چه زور و زهره که وصف علی کند
جبار در مناقب او گفته هل أتیٰ
زورآزمای
قلعه خیبر که بند او
در یکدگر شکست به بازوی لا فتی
مردی که در مصاف زره پیش بسته بود
تا پیش دشمنان ندهد پشت بر غزا
شیر
خدای و صفدر میدان و بحر جود
جانبخش در نماز و جهانسوز در وغا
دیباچه مروت و سلطان معرفت
لشکر کش
فتوت و سردار اتقیا
فردا که هر کسی به شفیعی زنند دست
ماییم و دست و دامن معصوم مرتضی
پیغمبر آفتاب منیر است در جهان
وینان ستارگان بزرگند و مقتدا
یارب به نسل طاهر اولاد فاطمه
یارب به خون پاک شهیدان کربلا
یارب به صدق سینه پیران راستگوی
یارب به آب دیده مردان آشنا
دلهای خسته را به کرم مرهمی فرست
ای نام
اعظمت در گنجینه شفا
گر خلق تکیه بر عمل خویش کرده اند
ما را بس است رحمت و فضل تو متکا
یارب خلاف امر تو بسیار کرده ایم
و امید
بسته از کرمت عفو ما مضیٰ
چشم
گناهکار بود بر خطای خویش
ما را ز غایت کرمت چشم در عطا
یارب به لطف خویش گناهان ما بپوش
روزی که رازها فتد از پرده برملا
همواره از تو لطف و خداوندی آمده ست
وز ما چنان که در خور ما فعل ناسزا
عدل است اگر عقوبت ما بی گنه کنی
لطف است اگر کشی قلم عفو بر خطا
گر تقویت کنی ز ملک بگذرد بشر
ور تربیت
کنی به ثریا رسد ثریٰ
دل های دوستان تو خون می شود ز خوف
باز از کمال لطف تو دل می دهد رجا
یارب قبول کن به بزرگی و فضل خویش
کآن را
که رد کنی نبود هیچ ملتجا
ما را تو دست گیر و حوالت مکن به کس
إلا إلیک
حاجت درماندگان فلا
ما بندگان حاجتمندیم و تو کریم
حاجت همیشه پیش کریمان بود روا
کردی تو آنچه شرط خداوندی تو بود
ما در
خور تو هیچ نکردیم ربنا
سهل است اگر به چشم عنایت نظر کنی
اصلاح قلب را چه محل پیش کیمیا
اولیٰ تر
آن که هم تو بگیری به لطف خویش
دستی و گر نه هیچ نیاید ز دست ما
کاری به منتها نرسانیده در طلب
بردیم روزگار گرامی به منتها
فی الجمله دست های تهی بر تو داشتیم
خود دست جز تهی نتوان داشت بر خدا
یا دولتاه اگر به عنایت کنی نظر
واخجلتاه اگر به عقوبت دهی جزا
ای یار جهد کن که چو مردان قدم زنی
ور پای بسته ای به دعا دست برگشا
پیدا بود که بنده به کوشش کجا رسد
بالای هر سری قلمی رفته از قضا
کس را به خیر و طاعت خویش اعتماد نیست
آن بی بصر بود که کند تکیه بر عصا
تا روز اولت چه نبشته ست بر جبین
زیرا
که در ازل سعدااند و أشقیا
گر بر وجود عاشق صادق نهند تیغ
گوید بکش که مال سبیل است و جان فدا
ما را به نوشداروی دشمن امید نیست
وز دست دوست گر همه زهر است مرحبا
ای پای بست عمر تو بر رهگذار سیل
چندین امل چه پیش نهی مرگ در قفا
در کوه و دشت هر سبعی صوفیی بدی
گر هیچ سودمند بدی صوف بی صفا
پهلوی
تن ضعیف کند پشت دل قوی
صیدی که در ریاض ریاضت کند چرا
چون شادمانی و غم دنیا مقیم نیست
فرعون کامران به و ایوب مبتلا
امثال ما به سختی و تنگی نمرده اند
ما خود چه لایقیم به تشریف اولیا
غم نیست زخم خورده
راه خدای را
دردی چه خوش بود که حبیبش کند دوا
مابین آسمان و زمین جای عیش نیست
یک دانه چون جهد ز میان دو آسیا
عمرت برفت و چاره کاری نساختی
اکنون که چاره نیست به بیچارگی بیا
کردار نیک و بد به قیامت قرین توست
آن اختیار کن که توان دیدنش لقا
تا هیچ دانه ای نفشانی به جز کرم
تا هیچ
توشه ای نستانی به جز تقیٰ
گویی کدام سنگدل این پند نشنود
بر کوه خوان که باز به گوش آیدت صدا
نااهل را نصیحت سعدی چنان که هست
گفتیم
اگر به سرمه تفاوت کند عمیٰ
Bu şiiri puanla
Henüz puan verilmemiş