قصیدهٔ شمارهٔ ۳۴ - ایضا فی مدح

وقت کم بختی که مرغ دولتم می ریخت پر بهر دفع غم شبی در گلشنی بردم بسر از قضا در حسب حال من به آواز حزین بلبلی با بلبلی می گفت در وقت سحر کاندرین خاکی رباط پرملال کم نشاط وندرین سفلی بساط کم ثبات پرخطر ذره ای را آفتابی بر گرفت از خاک راه ساختندش حاسدان یکسان به خاک رهگذر صعوه ای را شاهبازی ساخت هم پرواز بخت واژگون بختان شکستندش ز غیرت بال و پر تشنه ای را کام بخشی شربتی در کام ریخت مفسدان کردند کامش راز حنظل تلخ تر بینوایی راسخی طبعی به یک بخشش نواخت از حسدهای گدا طبعان رسیدش صد ضرر بر غریبی شهریاری از تفقد در گشود در به روی خیربندان بر رخش بستند در صیدی ازنخچیر بندی بود در قید قبول رشگ مردودان به صحرای هلاکش دادسر بود ویران کلبه ای از لطف گردون رتبه ای در بلندی طاق دوران ساختش زیر و زبر قصه کوته ماه ایران میر میران کایزدش کرد ازبس سربلندی سرور جن و بشر وز طلوع آفتاب دولتش از فرش خاک سر به سر ذرات عالم را به عرش افراخت سر از ترشح کردن ابر کف کافیش داشت محتشم از پیشتر چشم تفقد بیشتر آن ترشح بی خطایی ناگهان باز ایستاد و آن تفقد بی گناهی گشت مسدودالممر من نمی دانم چه واقع شد که کرد از جرم آن لطف آن سرور ز جیب سر گرانی سر بدر و اندر اوقات مریدی جز خلوص از وی چه دید آن سرو سرخیل افراد بشر از خیر و شر آن خدنگ اندازی از قوس دعا صبح و مسا یا نه آن بیداری از عین بکا شام و سحر یا نه آن بی عیب مدحت ها که از انشای آن ذیل گردون پر در است و جیب دوران پر گوهر یا نه آن بی ریب یاربها که از دل بر زبان نارسیده می کند از سقف این منظر گذر یا نه آن اخلاص ورزیها که اخلاص فقیر با نصیر ملت اندر جنبش آمده مختصر بلبل افسانه گو چون پرده از مضمون کشید بلبل مضمون شنو گفت ای رفیق چاره بر خیز و در گوش دل آن بی گنه خوان این سرود کای ز طبعت جلوه گر اشخاص معنی در صور آن که در دانستن قدر سخن همتاش نیست کی معطل می کند او چون تویی را این قدر در تو پوشانند اگر از عیب مردم صد لباس کی شود پوشیده پیش خاطر او این هنر کز نی خوش جنبش کلک تو در اوصاف او می رود زین شکرستان تا به خوزستان شکر وز ثنایش طبع مضمون آفرینش می کند در تن شخص فصاحت هر زمان جان دگر وز مدیحش کاروان سالار فکرت می دهد کاروانهای جواهر را سر اندر بحر و بر گر نصیحت می پذیری خیز و در باغ خیال از زلال نظم کن نخل قلم را بارور وز سحاب تربیت هرچند بر کشت دلت ز اقتضای خشگ سال لطف کم ریزد مطر آن چنان رو بر سر مدحش کز اعجاز سخن از حجر دهقانی طبعت برانگیزد شجر وز شجر بی انتظار مدت نشو و نما دامن آفاق هم پر گل شود هم پر ثمر من که بر لب داشتم ز افسردگی مهر سکوت بر گرفتم مهر و بگرفتم ثنا خوانی ز سر