بخش ۱۲۴ - جواب

مرو را گوییم که زمین را تاریکی به ذاتیست چنانک مر چشمه مهر را روشنایی ذاتیست و گر مر زمین را تاریکی صفتی ذاتی بودی تاریکی ازو اندر اجرام آسمان اثر کردی همچنانک نور اجرام که آن مر اجرام را صفتی ذاتیست همی اندر زمین اثر کند بروشن کردن مرو را و لکن تاریک است تا رسیدن نور مهر بر جملگی شخص زمین به یک دفعه هموار و چو معلوم کردیم که مر بدی را اصل نیست اندر آفرینش گوییم که مر نفس بدی را نیکی و خیر اصلی است بر مثال اندامها مر جسم را و بدی و شر مرو را بر مثال ریش و جراحت است و آبله و گر مر جسم را و اندامها را از آفرینش اصل و مادت است و ریش و جراحت را اصل نیست که باقی شود بلک علت است که دارو مرو را برد و توبه براستی مر گناه را مانند مرهم نرم است مر جراحت را و همچنانک چون مرهم به جراحت بر نهی قیت کواکب مران جراحت را بمیانجی آن مرهم مادت فرستد و ریش را بمیانجی دارو بسوزد اندرین عالم تا جسم از آن پاکیزه شود همچنان توبه نصوح بر نفس گناه کار مرهم گردد و نور کلمه اندران عالم مر گناه او را بمیانجی توبه بسوزد و نفس را پاکیزه کند چنانک خدای تعالی می گوید قوله و یمحوالله الباطل و یحق الحق بکلماته انه علیم بذات الصدور همی گوید خدای پاک کند مر باطل را و اثبات کند حق را به سخنان خویش که او داناست بدانچ در دلهاست و نیکی مثال اندام است اندر جسد که به پرورش قوت گیرد و منافع بمردم پیوسته شود پدید آمدن بدی از نفس بسبب باز ماندن اوست از نیکی بر مثال تاریکی بر زمین که نارسیدن نگرش مهر است بدان جایگاه و چون نور بر آن جایگاه افتد از تاریکی هیچ اثر نماند و کس نداند که کجا رفت هم چنین اندر نطفه مردم که به رحم افتد مر اندامهای اندرونی و بیرونی را اصل است ولکن مر جراحت و گرو دنبل را اندر نطفه اصل نیست اما اگر خوردنی و پوشیدنی که بقاء جسم بدان است نه موافق بدان سبب ریشها و علتها پدید آید بر جسم مردم و لکن اندامی دیگر نروید و آن علت بی اصل بدار و بشود و چنان شود آن علت که خود نبود همچنین به توبه نفس از گناه پاک شود چنانک برابر شود با بی گناه چنانک رسول مصطفی صلی الله علیه و اله فرمود التایب من الذنب کمن لاذنب له گفت بازگردنده از گناه چون آن کس است که او را هیچ گناه نیست