قصیدهٔ شمارهٔ ۴۶ - در مذمت دشمنان و جاهلان

این ابلهان که بی سببی دشمن منند بس بلفضول و یافه درای و زنخ زنند اندر مصاف مردی در شرط شرع و دین چون خنثی و مخنث نه مرد و نه زنند مانند نقش رسمی بی اصل و معنی اند گرچه به نزد عامه خطی بس مبینند چون گور کافران ز درون پر عفونتند گرچه برون به رنگ و نگاری مزینند در قعر دوزخند نه جنی نه انسی اند در چاه وحشتند نه یوسف نه بیژنند هم ناکسند گرچه همی با کسان روند هم جولهند گرچه همی بر فلک تنند یکرنگ با زبان دل من همچو آخرت وینان به طبع و جامه چو دنیا ملونند دندانه کلید در دعوی اند لیک همچون زبان قفل گه معنی الکنند زان بی سرند همچو گریبان که از طمع پیوسته پای بوس خسیسان چو دامنند دعوی ده کنند ولیکن چو بنگری هادوریان کوی و گدایان خرمنند دهقان عقل و جان منم امروز و دیگران هرکس که هست خوشه چن خرمن منند فرزند شعر من همه و خصم شعر من گویی نه مردمند همه ریم آهن اند گاهم چو روی مایده خوان به غارتند گاهم چو وزن بیهده خویش بشکنند از راه خشم دشمن این طبع و خاطرند وز درد چشم دشمن خورشید روشنند بس روشن است روز ولیک از شعاع آن بی روزی اند از آنک همه بسته روزنند گر ناممکنم سوی این قوم ممکن است کایشان به نزد جان و خرد ناممکن اند تهمت نهند بر من و معنیش کبر و بس خود در میان کار چو درزی و درزنند درد دل همه فضلای فضولی ام عذر است جمله را اگرم جمله دشمنند من قرص آفتابم روزی ده نجوم ایشان هم اند قرص ولی قرص ارزنند هم خود خورند خویشتن از خشم من از آنک بوالواسعان خشک مزاجان ترمنند از خاطر چو تیر و زبان چو تیغ من پرچین و زردرخ چو زراندود جوشند تا خامشند از سخن خویش آن زمان بر دیگ گنده گشته تو گویی نهنبنند دور از شما و ما چون درآیند در سخن گویی به وقت کوفتن زهر هاونند هان ای سنایی ار چه چنین است تیغ ده کایشان نه آهنند که ریم خم آهن اند درزی صفت مباش بر ایشان که آن همه بر رشته تو خشک تر از مغز سوزنند مشاطه عروس ضمیر تو اند پاک این نغزپیکران که برین سبزگلشن اند شیرآفرین گلشن روحانیان تویی ایشان کی اند گربه نگاران گلخنند تو تخت ساز تا حکما رخت برگرند تو نرد باز تا شعرا مهره برچنند برکن به رفق سبلتشان گرچه دولتند بشکن به خلق گردنشان گرچه گردنند آن کره ای به مادر خود گفت چون که ما آبی همی خوریم صفیری همی زنند مادر به کره گفت برو بیهده مگوی تو کار خویش کن که همه ریش می کنند