Ciğerlerimde Chicago'nun kara endüstri tozları hâlâ, yolun sonuna doğru otobüsün dinç bir mart sonu buğulu penceresinde kırmızı kanaryalar gördüm; ufukta oynaşarak yitiyorlardı.…
Şair, öykücü, aforist, denemeci, librettist, çevirmen, dramaturg, oyuncu ve yönetmen. Sanatın opera, tiyatro, sinema, edebiyat gibi pek çok alanında çalışan çok yönlü bir sanatçıdır. 2007-2009 döneminde Dünya Yazarlar Birliği PEN’in Türkiye Merkezi Başkanı olarak görev yapan sanatçı, 2010-12 yıllarında Uluslararası PEN’in Yönetim Kurulu'nda görev yaptı. 27 Haziran 1953 günü İstanbul’da dünyaya geldi. Annesi Güngör Tanyeri, babası İsmet Günersel'dir. Sanatsever bir aile ortamında büyüdü: Çocukluğunda büyükbabası Necmeddin Günersel'in 'Mukadderat ve İrade' adlı eserini yazış sürecinden etkilendi. Amcası çevirmen ve tıp doktoru Saffet Günersel bugüne kadar otuzdan çok eseri Almancadan Türkçeye kazandırmıştır. Kadıköy Maarif Koleji'nde okurken kazandığı AFS Uluslararası Bursu ile liseyi ABD'de bitirdi; İstanbul Üniversitesi Edebiyat Fakültesi İngiliz Dili ve Edebiyatı Bölümü'nden mezun oldu. Şiirleri ilk defa Murat Belge tarafından Birikim dergisinde yayınlandı. 1978’de çevirmen Füsun Günersel ile evlendi. 1980’de dünyaya gelen kızları Dr. Adalet Barış Günersel yazar ve eğitim psikoloğudur. Sanatçı, 12 Eylül döneminde dört yıl Suudî Arabistan'da İngilizce öğretmenliği yaptı (1982-86) . 15 yaşında iken tanıştığı Selman Ada’nın bestelemesi için ilk librettosunu 1989’da yazdı. Alibaba ve Kırk Haramiler adlı bu eser, iki perdelik bir operadır. 1993’te Mavi Nokta Poetik Operası ve 2002’de Aşk-ı Memnu Operası ile 2013'te Başka Dünya (Another Planet) operasının librettolarını da yazdı. 1991-2014 yıllarında İstanbul Şehir Tiyatrosu'nda dramaturg ve oyuncu olarak çalıştı. 2005 yılından bu yana Birgün gazetesinde köşe yazıları yazmakta, ayrıca edebiyat ve tiyatro çalışmalarını sürdürmektedir. Piyeslerinin edebî versiyonlarını destan veya öykü olarak da işleyen Günersel 1974'te 'ömür boyu gelişecek çok türde bir mozaik' projesini oluşturdu. 'Bir çeşit melez destan' saydığı eserin 'kapsama alanı' evrenin ortaya çıkışından insanlık sonrasına uzanıyor. 'Süzülüm' adını verdiği 'fikirler seçerek yeniden yazmalar' ise Kutadgu Bilig ile Mesnevi gibi eserlerin izdüşümleri. Özellikle görsel şiir ile nano-öykü türlerindeki verimleri ile tartışmalara yol açmıştır. 1992'de Türkiye'nin ilk şiir atölyesini açtı. 1996'da Şiir Uzayı Laboratuvarı (Poetic Space Lab) oluşumuna öncülük etti. Önerdiği Dünya Şiir Günü fikri önce bu oluşumda Gülseli İnal'ın 21 Nisan gününün seçilmesi önerisiyle desteklendi. 1997'de İnal ile Günersel'in önerisi PEN Türkiye Merkezi Genel Kurulu'nda kabul gördü Prof. Dr. Suat Karantay tarafından Uluslararası PEN Kongresi gündemine taşındı. Günersel'in Edinburgh PEN Kongresi'ndeki sunumu üzerine Uluslararası PEN tarafından da benimsenen öneri daha sonra UNESCO tarafından 21 Mart olarak takvime alındı. 2007-2009 döneminde ve 2011-2014 yıllarında PEN’in Türkiye Merkez Başkanı olarak görev yapan Günersel, 2010-12 dönemi için Tokyo'daki PEN Kongresi'nde Uluslararası Yönetim Kurulu'na seçildi. 2009'da tarihin 'doğaüstü bir güç varsayımı ile bağlantılı dönemlendirilmelerine' ve geleneksel takvimlere karşı çıktı. Yazının icadını dönüm noktası saymayı ve 'pratik bir yaklaşımla miladi yıla 4000 eklemeyi' önerdi. Öneri 3 Mart '6010' günü otuz imzacının desteğiyle basına sunuldu. Bu görüşünü daha sonra Evren'in yaşı (13.8 milyar yıl) , ön-insanın 6 milyon yıl önce ayrışması, Homo Sapiens ve Göbeklitepe bilgileri ile birleştirdi ve örneğin 2015 yılını 13,806,212,015 olarak yazmaya başladı -kısaca: 12015. 2005'te başlattığı Tiyatro Su oluşumu 2011'de davet ettiği Uskan Çelebi (müzisyen) , Özlem Arıkan Serbez (dekor & kostüm tasarımcısı ve koreografi) ve Alpay Serbez (ışık tasarımcısı) gibi sanatçılarla amatör bir kumpanya olarak gelişmeye başladı. T H2O bünyesinde Günersel'in yazıp yönettiği 'Bok Sosyolojisi' adlı oyunda Beril Senvarol ile Sezgin Cengiz rol aldı. 2014'te Onur Somay ile Milyaryıl oyununun prömiyerini Ethos Uluslararası Ankara Tiyatro Festivali bünyesinde yaptı. ZNN Yazar Ajansı tarafından temsil edilen yazar 2005 yılında Kadıköy Maarif Koleji ve Anadolu Lisesi Mezunlar Derneği tarafından Kristal Martı ödülüne layık bulunmuştur. 2011'de 36. İsmet Kuntay Tiyatro Ödülleri'nde En İyi Dramaturg ödülünü kazandı. ABD'de yayınlanan World Literature Today (Günümüz Dünya Edebiyatı) dergisinin Ocak-Şubat 2011 sayısında yazarla kapsamlı bir röportaj yer aldı. 2013 yılında Sampsonia Way internet dergisinde Dünya Uygarlığı Projesi yayınlandı. Bunu gezegenin farklı yerlerinden aydınların imzaladığı Declaration of Earth Civilization izledi.
Otmopoli'de Akşam, Şiirler, 160.Kilometre 2015 -33 yıl sonra şairin ilk şiir kitabı, tekrar basım
- Gezi, Seçilmiş Şiirler, Artshop 2014
- Mevlana'ya Şükran, Şiirler, Bencekitap 2013
- Labirentin Kâbusu, Şiir-Öykü mozaiği, Bencekitap 2012
- Nasıl gidiyo' kölelik? , Manifesto, Bencekitap 2012
- Toplu Piyesler 1 - İktidar Beşlemesi, Piyesler, Bencekitap 2012
- Oluşmak- Yaşama Kılavuzu, Özdeyişler, Pan 2011
- 300 Yaş Konuşması, Öyküler (1971-2009) Helikopter 2009
- Doğacı, Özdeyiler, Artshop 2008
- 49 poems from Mosaic, İngilizce Şiirler, Artshop 2008
- İzler, Toplu Şiirler (1966-2006) YKY 2006
- Bedenlere inanır mısınız? , öykü (1972-1999; Om yayını, 1999)
- Zaman Denen Oyuncak, Şiirler mozaiği; Om yayını, 1999)
- Kumlaşmak (1982-86 Aramco-Suudî Arabistan anıları; Kaf yayını, 1999)
- Uzay Bilinci, Özdeyişler (Broy, 1993)
- Muhafızgücü:1-Hayalgücü:0, şiirler-öyküler mozaiği, Gölge 1989
- Planlar Kalıntı Olduğu Zaman, Şiirler, Yaşantı 1983
- Bir 'Geçiş' Toplumunda, Öyküler, Yaşantı 1983
- Otmopoli'de Akşam, Şiirler, Yaşantı 1982
Piyesler
- Friend or…? / "Dost mu,…? ", 2015
- Altın Post, Komedi, 1995, 2012
- Bay Fobi'nin Maceraları, 2010
- Billennium/Milyaryıl, 2014
- 5 Kız 1 Oğlan, 1999
- Bok Sosyolojisi, 1975-2011
- Büyüsayar, 1992
- Galaksiler, 2012
- İtiraf, 1988
- Kader Planlayanlar, 2010
- Kahve Falı, Namık Kemal'in Akif Bey trajedisine nazire, 2004
- Keman & Gitar, 2001
- Mim oyunları, 1991
- Neron ile Agrippina, 1992-2012
- Piyanist ile Başbakan, 2003,2012
- Salondaki Uçurum, 1991
- Tanrılar Aydayken, 1973
- Tolstoy'u Tehdit (Sonya ile Lev Tolstoy üzerine) , 2008
- Uyurgezerler, 1992
- Yaşasın Delilik, 1993
- Zırhlı Kurt, IV.Mehmed'den esinle, 1993-2011
Librettolar
- (Kompozitor Selman Ada için)
- Başka Gezegen, Opera, 2012-13
- Robinson, Bale, 2010-15
- Aşkı-Memnu, Opera 2 Perde 2002
- Mavi Nokta, Poetik Opera, 1993
- Ali Baba & 40, Opera 2 Perde, 1989
Süzülümler
- Afrika Mitolojisi - Yaratılış efsanesi
- Buddha'nın fikirlerinden
- Fatih Sultan Mehmed - Divan
- Hafız-ı Şirazi - Divan
- Heraklit - Fragmanlar
- Herodot Tarihi
- İncil - Ester, Eyüp, Ezgiler Ezgisi, Vaiz ile Süleyman ve İsa'nın özdeyişlerinden
- Konfüçyus'un fikirlerinden
- Laozi'nin fikirlerinden
- Mevlana Celaleddin Rumi - Mesnevi
- Molla Cami - Baharistan
- Narayana'nın fikirlerinden
- 15.yy Kore Kralı Sejong'un fikirleri ile hayatından
- Şeyh Galib - Divan
- Upanişadlar
- Yavuz Sultan Selim - Divan
- Yusuf Has Hacib- Kutadgu Bilig
Performanslar
- Naturally / Tabiatiyle, 2009 Antalya - Hacettepe Üni. tarafından düzenlenen
- Uluslararası Kongre
- Beyaz Baston, 27 Mart 2001, İstanbul-İstiklâl Caddesi
- Tecrit, F Tipi Cezaevine karşı insansız sahne tasarımı ile monoton ses, 2000
- Osmanlı Ferdiyet Fırkası Kuruluyor, Performans Günleri'nde sunum, İstanbul AKM 1996
Edebiyattan tiyatroya uyarlamalar
- Anna Frank Olmak, Anna Frank - Tek aktris için 2008
- Aşk-ı Memnu, Halid Ziya Uşaklıgil 1999
- Aşkın Gözyaşları, Sinan Yağmur"un aynı adlı roman üçlemesinden 2013
- Kiralık Konak, Yakup Kadri Karaosmanoğlu 2003
- Saatleri Ayarlama Enstitüsü, Ahmet Hamdi Tanpınar (3 aktör 2 aktris için) 2003
- Son Sığınak, Reşat Nuri Güntekin 2005
- Yıldız olmak kolay mı! ", Nahid Sırrı Örik 2004
Senaryo
- Eğreti Gelin, Şükran Kozalı'dan hareketle, 2000
- Vuslat, Şükran Kozalı'nın romanından hareketle, 2014
Tarık Günersel şiirleri
herşey çok berrak şimdi! herşey çok berrak şimdi! herşey çok berrak şimdi! herşey az, ve bitti!…
Kutlarım; başardın Doğum sancılı oldu Doğurdun yokluğumu Kutla, uzak bir odada…
beliriş, kayboluş-arada sadece virgül var. sıradan, iddiasız. sarsıcı bir beliriş. usul usul bir kayboluş. arada sonsuzluklar…
iki yıldız var bana bakan gölgeleri bendeki gözbebekleri…
topuklu ayakkabı almış, fön çektirmiş tatlım en büyük hayranıyım en büyük hayranıyım ilk tebessümünü hatırlamak yanlış olur şimdi on günlükken kucağımda, sohbetimizi…