فرخی یزدی

بی چیزی من اگرچه پا بست مرا غم نیست که تاب نیستی هست مرا با بی سر و پایی ز قناعت دایم سرمایه روزگار در دست مرا

گلرنگ شد در و دشت از اشکباری ما چون غیر خون نبارد ابر بهاری ما با صد هزار دیده چشم چمن ندیده در گلستان گیتی مرغی به خواری ما…

با طبع بلند قصر قیصر هیچ است دارایی دارا و سکندر هیچ است با خانه بدوشی ببر همت ما صد قافله گنج خانه زر هیچ است

باز گویم این سخن را گرچه گفتم بارها می نهند این خاینین بر دوش ملت بارها پرده های تار و رنگارنگی آید در نظر لیک مخفی در پس آن پرده ها اسرارها…

اول ره کار را نشان باید داد در موقع کار امتحان باید داد چون کار به عالم جوان نسپاری پس کار به پیر کاردان باید داد

با من ای دوست ترا گر سر پرخاش نبود یار دشمن شدنت در همه جا فاش نبود پافشاری پی حق خود اگر ملت داشت مال او غارت یک دسته عیاش نبود…

ای دوست برای دوست جان باید داد در راه محبت امتحان باید داد تنها نبود شرط محبت گفتن یک مرتبه هم عمل نشان باید داد

گر پریشان خم گیسوی تو از شانه نبود هر خمی منزل جمعی دل دیوانه نبود تیشه بر سر زد فرهاد و چو شیرین جان داد دیگران را مگر این همت مردانه نبود…

دردا که جهان به ما دل شاد نداد جز درس غم و محن به ما یاد نداد ای داد که آسمان ز بیدادگری با اینهمه داد ما به ما داد نداد

چنان کز تاب آتش آب از گرمابه می ریزد ز سوز دل مدام از دیده ام خونابه می ریزد به مرگ تهمتن از جور زال چرخ در زابل چو رود هیرمند اشک از رخ رودابه می ریزد…

استاد ازل که درس بیداد نداد جز مسیله داد مرا یاد نداد ما داد ز بیدادگران بستانیم گر محکمه داد به ما داد نداد

آن دسته که سرگشته سودای جنونند پا تا به سر از دایره عقل برونند دانی که بود رهرو آزادی گیتی آنانکه در این بادیه آغشته بخونند…

گر مشکل فقر و ثروت آسان گردد آسوده ز غم توده انسان گردد گر کیست که گشته حارس میش ز جور مالک چو نماینده دهقان گردد

باز دلبر به دلم عزم شبیخون دارد که به رخ دیده شبی اشک و شبی خون دارد می رود غافل و خلقش ز پی و من به شگفت کاین چه لیلی است که صد سلسله مجنون دارد…

دشمن پی دشمنی کمر می بندد بیگانه ره نفع و ضرر می بندد گر دعوی دوستی کند دولت روس کی دوست به روی دوست در می بندد