Leylâ Vü Mecnûn 1801-1900

Gör cân ü tenümde ıztırâbum Sor hâl-i dilüm eşit cevâbum Men mektebe getdüğüm zamânlar Hıfz-ı sebak etdüğüm zamânlar Bir şahs mana görindi nâgâh Oldum perî olduğından âgâh Cinnîler içinde ol perî-zâd Ülfet menüm ile kıldı bünyâd Her lahza durur mana berâber Der kim benî Âdem etme hem-ser Yohsa kılurem deminde fânî Bir darb ile hem seni hem anı Çok mekr kılındı oldı tedbîr Boynumdan alınmadı bu zencîr Def‘ olmadı bu beliyye hergiz Hem ata hem ana oldı âciz Çün bulmadı kimse çâre-i kâr Menden ata ana oldı bîzâr Şeydâlığum oldı âleme fâş Nefret kılur oldı yâr u yoldaş Sen hem ki bizüm diyâra yetdün Elbette bu kıssanı eşitdün Hâlâ ki senünle düşdi bâzâr Oldun dür-i akdüme hırîdar Karşumda hem ol perî durupdur Gayret kılıcına el urupdur Terk et ki bu vasl bîm-i cândur Hem özüne hem mana ziyândır Bir niçe zaman tahammül eyle Dermân iste tevekkül eyle Ola ki müyesser ola maksûd Senden açıla bu bâb-ı mesdûd Kat‘ ola zebân-ı ta‘n-ı düşmen Hem sen yetesen murâda hem men Ol sâde-zamîr ona inandı Cinnî haberin sahîh sandı Vehm etdi ki olsa yâra vâsıl Noksân ola ömr ü câha hâsıl Cânâne yolında ömr ü câhı Ol nâkısun oldı sedd-i râhı Bir resm-i kadîmdür cihânda Sûd isteyen istemek ziyân da Cânân dileyen cefâya dözmek Genc isteyen ejdehâya dözmek Aşk ehli mahabbet etse izhâr Evvel anı imtihân eder yâr Ger görse anun cefâya sabrın Kesrinün eder tamâm cebrin V’er görmese cevre ihtimâlin Salmaz ana sâye-i visâlin Çün İbni Selâma bîm-i noksân Ol vaslda rûzî etdi hicrân Meyl etmedi mutlak ol nigâra Hergiz ana kılmadı nezâre Tedbîr-i ilâca durdı kâim Derdine devâ sorardı dâim Her handa görürdü ehl-i teshîr Dîvânesine dilerdi zencîr Bu Zeyd-i vefâ-dârun Mecnûna haber getürdüğidür ve İbn-i Selâm ile Leylînün peyvendi müjdesinin yetürdüğidür Sâhib-haber-i efsâne-perdâz Bu tarz ile kıldı kıssa âğâz Kim var idi bir nedîm-i nâdir Zeyd adlu vefâ-yı ahde kâdir Meşhûr idi fazlı vü kemâli Ma‘rûf idi hüsni vü cemâli Olmışdı esîr bir nigâra Büt zîblü Zeynep adlu yâra Çekmişdi mahabbetün cefâsın Görmişdi melâmetün belâsın Ol âşık-ı müst-mend ü mahzûn Eylerdi hemîşe meyl-i Mecnûn Söylerdi ana kemâl-i aşkın Üstâdına gösterürdi meşkın Leylî ere getdüğinden ol zâr Tahkîk ile oldı çün haberdâr Mecnûna özin yetürdi fi’l-hâl Reng-i ruh-i zerdi eşkden âl Dolmış gözi peykeri bozılmış Nutkında tekellümi dutılmış Mecnûn dedi ey vefâlu yârum Gam merhalesinde gam-güsârum Âdetçe görinmez ihtilâtun Her günkiye benzemez neşâtun N’oldı sana beyle zâr olupsen Bî-tâkat ü bî-karâr olupsen Akrebde idi meğer bugün mâh K’etdün bu yana azîmet-i râh Handan bu küdûret oldı hâsıl N’oldı sebeb-i melâmet-i dil Zeyd ol has-i huşke urdı âteş Sûz ile dedi ki ey belâ-keş Dün ahter-i bahtun oldı tîre Devrân sitem etdi sen fakîre Yâr İbni Selâma rûzî oldı Rûzî sana derd ü sûzî oldı Yâr özgeye oldı şem‘-i mahfil Kaldı sana tâb-ı âteş-i dil Ağyâr ile yâr oldı Leylî Var imdi sen andan ol tesellî Zâyi‘ senün ol figân ü âhun Sûz-i şeb ü âh-ı subh-gâhun Mecnûn ki haberden oldı âgâh Gerdûna yetürdi şu‘le-i âh Vahşîler içinde ol giriftâr Bir derd ile kıldı nâle-i zâr K’efgâna getürdi mâr ü mûrı Ağlatdı vuhûşı vü tuyûrı Hâme kimi yaş töküp demâdem Nâme kimi kâmetini kılup ham Yazdı aluben eline hâme Dildârına bir itâb-nâme Bu Mecnûnun Leylîye nâme-i itâb-âmîzidür ve Peygâm-ı şikâyet-engîzidür Dibâce-i nâme nâm-ı Ma‘bûd Kayyûm ü Kadîm ü Hayy ü Mevcûd Ol perde-keş-i hicâb-ı esrâr Kim âlemi yohdan eyledi var Gün gözgüsin eyleyen mücellâ Dün turrasın eyleyen mutarrâ Çün bir niçe hamd tohmın ekdi Derd-i dilini beyâna çekdi Kim bu mütehammil-i belâdan Ser-geşte vü zâr ü mübtelâdan Bir nâme ki mahz-ı derd ü gamdur İzhâr-ı şikâyet-i sitemdür Ol dilbere kim vefâsı yohdur Âşıklarına cefâsı çohdur Ey ahde vefâsı olmayan yâr Ağyâruma gül olan mana hâr N’oldı sana nakz-ı ahd kıldun Sındurmağa ahdi cehd kıldun Tenhâlığa mı getürmedün tâb Kim eyledün ârzû-yı hem-hâb Târ oldı mı olduğun nişîmen Kim eyledün anda şem‘ rûşen İncitdi mi derd-i dil mizâcun Kim oldı tabîbe ihtiyâcun Pejmürde mi oldı serv-i dil-cû Kim cehd ile vermek istedün su Bed-hâh mı etdi kasd-ı gül-zâr Kim beyle urıldı rahneye hâr Ne bîm ile hıfz-ı gevher etdün Kim beste-i akd-i şevher etdün Mûcib ne idi meni unutdun Terküm kılup özge yâr dutdun Her lahza olup güvâh-ı hâlüm Hâk-i derüne sirişk-i âlüm Mutlak güzer eylemez mi oldı Menden haber eylemez mi oldı Âyâ ne idi bu bî-vefâlığ Bigâneler ile âşinâlığ Çekdün yeni yârunı kenâra Ruhsat mıdur imdi eski yâra Menden idi mihmet ü melâlün Hoş oldı ola anunla hâlün Men ahd-i vefâya aldanurdum Ahdünde vefâ ola sanurdım Bilmezdüm ola zaîf râyun Noksânı ola tamâm ayun Güftârun ola menümle dâim Gönlün ola özge ile kâim Zâhirde menümle olasen yâr Bâtında dutasen özge dildâr Senden men olam cihânda bed-nâm Bir nâm ü nişânı yoh ala kâm Ma‘zûrsen ey nigâr ma‘zûr Bu devr iledür zemâne meşhûr Gül goncalığında hâr ilendür Açılsa bir özge yâr ilendür Aslında tiken çeker azâbın Faslında hakîm alur gül-âbın Ey ârzu-yi dil-i figârum Kahrı çoh ü mihri az nigârum Ey adı olan vefâda mezkûr Cismümdeki cân gözümdeki nûr Sevdâ-yı dimâğumun ilâcı Bâzâr-ı cünûnumun revâcı Sen mihr-cemâl ü meh-cebînsen Gâyetde latîf ü nâzenînsen Men hâr-mizâc ü hâk-hûyem Bes tünd-zebân ü tîre-rûyem Sen hâl diliyle eyleyüp âr Dersen ki sana ne nisbetüm var Men hem sana söylerem muvafık Kim men sana sen mana ne lâyık Men hod olubem hayâle kâni‘ Sen lâyıkun istesen ne mâni‘ Ammâ men ü senden özge çohdur Kim sözleri bizden özge yohdur Gördükde men eyleyen vefânı Bildikde sen eyleyen cefânı Âyâ kime bî-vefâ diyerler Kimün işini hatâ deyerler Yahşi midür eylemek yaman ad Kim kılmaya kimse hayr ile yâd Sen gerçi dutup hilâf-ı âdet Bir özgeye bağladun irâdet Çohdur sana men kimi ciğer-hûn Her kime ki bahdun oldı mecnûn Men kim keseyüm derin selâmı Senden çekeyüm bu intikâmı Dutmak dilerem senün kimi yâr Ammâ aceb er senün kimi var