شیخ محمود شبستری

بدان که نفس طبیعی عبارت از قوتی است که اجزای جسم را نگذارد تا از یکدیگر متلاشی شود و نفس طبیعی را دو خدمتکار است که یکی را خفت گویند و دیگری را ثقل و خفت عبارت از قوتی باشد که مایل…

حقیقت- هستی حق- تبارک و تعالی- پیداتر از هستی​ها است که او به خود پیداست وپیدایی دیگر هستی​ها بدو است الله نور السماوات و الارض حقیقت- دلیل هستی او به حقیقت جز او نیست که هیچ گونه…

حقیقت- ممکن امری است اعتباری که عقل بر وفق خویش از ادراک وجود و عدم به هم درذهن ترکیب کند و چون به نهایت طور خویش رسد که مبداء طور کشف است حکم کند بدانکه اعتباریات را در خارج وجودی…

بدان که تن مردم را اصل از خاک است و خاک به واسطۀ ادوار افلاک و شعاع کواکب و امتزاج و اعتدال عناصر صورت خاکی را بگذارد و به صورت نبات مکون شود بعد از آن غذای حیوان شود و آنگاه حیوان…

بدان که حق تعالی مردم را بجهت آن آفرید تا او را بشناسند و بپرستند کقوله تعالی و ما خلقت الجن و الانس الا لیعبدون ای لیعرفون یعنی نیافریدیم جنیان را و آدمیان را مگر از برای آنکه حضر…

حقیقت- ذات هستی اقتضای یگانگی مطلق می​کند که غیرهستی جز نیستی نبود شهد الله لااله الا هو حقیقت- هستی دیگر که غیر هستی است بر هستی مقدم نیست که تقدم الشییی علی نفسه لازم می​آید پس ه…

بدان که اول چیزی که حق سبحانه و تعالی بیافرید عقل بود کقوله علیه السلام اول ماخلق الله تعالی العقل و عقل را سه معرفت داد اول معرفت خود دوم معرفت حق سوم معرفت احتیاج او به حق و از ه…

چون محقق شد که ادراک هستی جزوی کل هستی​ها را ضروری است بباید دانست که وقت​ها ادراک هستی کلی مظهر و آیینه ادراک جزوی بود و این مقام معرفت است نص اولم یکف بربک و الله نور السماوات و…

بدان که هرچه عدم او ضروری بود او را ممتنع الوجود خوانند و هر چه وجود او ضروری بود او را واجب الوجود گویند و هر چه وجود و عدم او هیچ کدام ضروری نبود او را ممکن الوجود خوانند اکنون ب…

مقدمه- شدت ظهور مدرک مانع ادراک بود به مثابت ظلمتی که از ادراک قرص آفتاب به دیده رسد واضله الله علی علم دیگر- ادراک ادراک جز به واسطۀ امری داخلی و یا خارجی حاصل نشود که آن آیات آفا…

چون گفته بودیم که تن آدم نسخۀ عالم است اکنون بدانکه تن مشابه زمین است و مشابه آسمان و مشابه سال است که زمان است و مشابه شهر است که مکان است پس ما در این رساله بجهت آسانی طالب این ت…

حقیقت- تجدد تعینات به حسب اقتضای ذاتی که نسبیه​اند ونسبیت عرض است و العرض لایبقی زمانین و به حسب اقتضای منتسبین اعنی الوجود و العدم طالب و مشتاق عدم​اند و بر سرعت تمام ساری و متحرک…

حقیقت- چون محقق گشت که مبداء عبارت است از ظهور هستی در نیستی معاد عبارت بود از ظهور نیستی در هستی چه مبدأ و معاد متقابلانند کما بدانا اول خلق نعیده حقیقت- ظهور هستی در نیستی اظهار…

بدان که مجموع عالم بعضی ظاهر است و بعضی باطن آنچه ظاهر است از عالم افلاک است و عناصر و موالید و آنچه باطن است از عالم نفوس است و عقول و مردم را نیز ظاهری و باطنی هست ظاهر چون بدن و…

حقیقت- حکمت تکلیف اظهار هستی است به ظهور عجز غیر و اضطرار به عبادت و تعظیم ذات معبود حقیقی و غایت آنست که حصه عدمیت ممکن که عبدیت است از حصۀ الهیت که وجود است ممتاز گردد و این بود…