Şiirin Mahkemesi

Şiir; yalnızca kelimelerin yan yana dizilmesi değildir. Şiir, vicdanın sesidir. Şair de çağının tanığıdır. Eğer bir toplumda açlık varsa, işsizlik varsa, adaletsizlik varsa; şair bunları görmezden gelemez. Ne yazık ki bazı edebiyat ortamlarında şiirin kendisinden çok, yazanın kim olduğu önemseniyor. Beğeniler bazen cinsiyete, bazen siyasi görüşe, bazen de din ve mezhep farklılıklarına göre dağıtılıyor. Oysa şiir hiçbir kimliğin arka bahçesi değildir. Şiirin dini yoktur. Şiirin mezhebi yoktur. Şiirin partisi yoktur. Şiirin tek ölçüsü; insanı ne kadar anlattığı, gerçeğe ne kadar dokunduğu ve vicdanda nasıl bir iz bıraktığıdır. Burada bulunan insanların büyük çoğunluğu aynı hayatın yükünü taşıyan emekçilerdir. İşçilerdir, emeklilerdir, öğrencilerdir, memurlardır, çiftçilerdir. Aynı hayat pahalılığıyla mücadele eden, aynı kaygılarla yaşayan insanlardır. Ben bir gazeteciyim. Kendi haber sitem var. İstersem yazdığım her şiiri orada yayımlayabilir, kendime geniş bir alan oluşturabilirim. Buna imkânım da var. Ama benim asıl isteğim bu değil. Ben, gerçekten yüreğiyle yazan şairleri okumak istiyorum. Kaleminde samimiyet taşıyan insanların dizelerine rastlamak, onların şiirlerine beğeni bırakmak, düşüncelerimi yorumlarımla paylaşmak istiyorum. Şiirin karşılıklı bir gönül ve fikir alışverişi olduğuna inanıyorum. Çünkü bir şiire içtenlikle yazılmış tek bir yorum, bazen onlarca beğeniden daha değerlidir. Benim aradığım şey; karşılıklı beğeni pazarlığı değil, gerçek edebî paylaşımın yaşandığı bir ortamdır. Birbirimizi siyasi düşüncemizle, inancımızla, mezhebimizle ya da cinsiyetimizle değil; kalemimizin gücüyle değerlendirelim. Eleştirimiz de övgümüz de adil olsun. Şair, önce vicdanına karşı sorumludur. Okur da önce şiire karşı adil olmalıdır. Öyleyse birbirimizi değil, şiiri konuşalım. Kişiyi değil, sözü değerlendirelim. Çünkü edebiyatın en büyük onuru; insanı ayrıştırmadan, insan olduğu için kucaklayabilmesidir. Eğer şiir gerçekten insanı anlatıyorsa; o şiirin okuyucusu da, beğenisi de, yorumu da yalnızca vicdandan gelmelidir. Gerisi ise edebiyatın değil, önyargıların gürültüsüdür. Hikmet Metin Çavdar ŞİİRİN MAHKEMESİ Sormayın bana hangi mahalleden geldiğimi! Sorun; kaç çocuğun aç uyuduğunu. Sorun; kaç işçinin alnındaki terin patronun kasasında kuruduğunu. Sorun; kaç emeklinin ömrünü verdiği memleketinde ekmeği gramla aldığını. Sonra dönün şiiri yargılayın. ... Birileri beğeniyi cinsiyete bağlamış. Birileri yorumu mezhebin terazisinde tartıyor. Birileri kalemi, parti rozetinin cebine koymuş. Ve adına da "edebiyat" diyor! Hayır! Bu, şiirin alnına sürülmüş kara lekedir. Çünkü şiir, hiçbir iktidarın memuru değildir. Şiir, hiçbir tarikatın, hiçbir cemaatin, hiçbir partinin arka bahçesi değildir. Şiir, yalnızca vicdanın bayrağını taşır. Ey şiirin kapısında nöbet tutanlar! Kapılarınızı kapatsanız ne olur? Rüzgârı tutabilir misiniz? Bir annenin gözyaşını sansürleyebilir misiniz? Bir madencinin kararmış avuçlarını gizleyebilir misiniz? Bir çiftçinin çatlamış toprağını inkâr edebilir misiniz? Hayır! Gerçek, çelikten daha serttir. Ve şiir, gerçeğin en yüksek sesidir. ... Açlığın mezhebi yoktur. İşsizliğin partisi yoktur. Yoksulluğun bayrağı olmaz. Adaletsizlik, her kapıyı aynı yumrukla çalar. Ekmeğin sağı olmaz. Suyun solu olmaz. Çocuğun gözyaşı, hiçbir ideolojinin rengine boyanmaz. ... Ben, alkışın peşinde değilim. Ben, beğeni avcısı değilim. Ben, suskun bırakılmış insanların sesini büyütmeye çalışan bir mısrayım. Kalemim, işçinin nasırlı elidir. Mürekkebim, çiftçinin alın teridir. Defterim, öğrencinin boş çantasıdır. Dizelerim, emeklinin yarım kalan sofrasıdır. ... Ey şair! Bir gün şiirin mahkemesi kurulacak. O gün kaç beğeni aldığın sorulmayacak. Kimin yanında durduğun sorulacak. Mazlumun sesine ses olup olmadığın sorulacak. Ve o gün, en büyük ödül, bir çocuğun "beni de yazmış..." demesi olacak. Çünkü şiirin gerçek sahibi şairler değil, hayatın yükünü omuzlayan halktır. Ve halk sustuğu gün, şiir de ölür. Ama halk ayağa kalktığında, en güzel şiir meydanlarda okunur!