فصل ۵۶

قال النبی علیه السلام رجعنا من الجهاد الاصغر الی الجهاد الاکبر هرکه با نفس برآمد غزو ظاهر آسان بود بر وی اما اگر غزو ظاهر نکند مجاهده ی نفس آسان نبود آدمی بچه پیچان عظیم است و سلامت نمی زید چنگ به هر جایی در می زند از آنکه از هوای عدم اینجا درافتاده است نه اول می بیند و نه آخر می بیند می ترسد که اگر چنگ در جایی نزند هلاک شود همچون کفتار چنگ به خار سر دیوار در می زند و افکار می شود و افکاری اش همه از آن چنگ در زدن است به خار همه رنجت از آن است که ریای چند کس را معشوقه ی خود گردانیدی هر مرادی و پیشنهادی تو را چون معشوقه و عروسی است و هر ازین معشوقه ات را خویشاوندانند و تباری اند باری عروسی بگزین که کرا کند جفای او شنودن چون همه رنج تو از معشوقه گرفتن است که عاقبت از آن معشوقه خواهی بریدن و جدا شدن اکنون چندین در عمارت او چه می کوشی اما اگر کسی چندان حریص حیات دنیا نباشد او را از این حیات بریدن چندان رنج نباشد اما آنکه نیک حریص حیات دنیا باشد به وهم آنکه او را خواهند بریدن از این حیات او پیشین مرده باشد از وهم اما اگر معشوقه ی راستین دارد در مشاهده ی او اگر دست و پاش را ببرند و یا گردنش بزنند چندان رنجش ننماید چنانکه آن زنان در مشاهده ی یوسف چون تن خود را از معشوقکی بگذاشتند و چهره ی او را به معشوقکی گرفتند از دست بریدن خود خبر نداشتند باز چون معشوق چهره ی یوسف از پیش چشم ایشان غایب شد معشوقه ی تن خود را بازآمدند آنگاه درد یافتند که و قطعن أیدیهن و همچنانکه سحره ی فرعون نیز و رسول علیه السلام از بهر تسلی دل ایشان خود را در میان آورد که رجعنا من الجهاد الاصغر الی الجهاد الاکبر نه چنانکه صفوف نفس را نزد او محلی مانده باشد و الله اعلم