فصل ۶۱

قال النبی علیه السلام القناعة کنز لا یفنی ای مؤمن هم بدانقدر که از اسباب اکتساب حلال حاصل شود خرسند باش و توکل کن و مترس که اگر در مرادی از این طریق بر تو بسته شود در دیگر بگشاییم به از آنکه هر دری که ازحرام و شبهت نماید بدان که درکه باشد و دام باشد و اگر آن مرغ صبر کند و خور خود را ترک گوید و از آن دانه که در دام است نخورد روزی بر وی کم نیاید و در دام گرفتار نشود اکنون ای مؤمن صدیق بر حلال بسنده کن فخذ ما آتیتک و کن من الشاکرین اگر در نانت مزه نماند در گرسنگی ات مزه دهیم که الجوع طعام الله فی الارض یشبع ه ابدان الصدیقین و اگر در تنت مزه نماند برون سوی تو را مزه دهیم و اگر فربهی ات نماند در لاغری ات مزه دهیم تو همچنان بر جای باش و صبر کن تا چشمه ایوب صابر از زیر پای تو روان کنیم که مغتسل باشد و هم بارد اگر چه چشم در جهان نهاده و الله را نمی بینی مثال تو چنان است که کسی بنایی برآرد و بیاراید و صف ها و جناح ها در برابر یکدیگر برآرد اگر چه اجزای سرای روی به یکدیگر و لکن خداوند خانه را نبینند که درآید و بیرون آید و درون و بیرون عمارت می کند اکنون الله چهار جناح عالم را و صور و خیالات و ادراکات تو را هست کرده است و ر وی در یکدیگر نهاده اند و مشاهده می کنند یکدگر را و چون در و دیواربهشت آگاهی دارند و حیات دارند اما حضرت الله را نمی بینند که چه تصرف ها می کند در عالم و تصرفش را می دانند و حضرت الله یک حضرت بیش نیست و آن آسما ن ها و زمین ها که ملک الله است از آن آسمان مثالی فرستاده اند تا بدانند که معامله با هر کسی چگونه کنند و حق تعظیم الله چگونه به جای آرند و الله را به کدام صفات دانند و به کدام عبارت خوانند و از دور آدم این مثال را تجدید می کرده اند و بر زبان هر رسول منشور را تازه می کرده اند به معجزات و براهین و مؤید کرده بر حسب تفاوت احوال خلقان احوال ایشان می گردانیده اند چنانک خمر پیشینیان را موافق می بود و آخرزمانیان را سکر حرام شد زیرا که ضعیف تر بودند و گرم دماغ تر بودند از خوردن می مر اینها را تیزی و تک و بی باکی و بی صبری حاصل می شود و آدمی را صبر قدر و قیمت می دهد و اخلاق او ر ا نغز می گرداند و گوهر نیک می گرداند چنانکه تاب آفتاب و گرما و سرما و بادهای مختلف میوه های خام را و غوره ی خام را شیرین می گرداند و قدر و قیمت می دهد همچنانکه هرکه را این صبر دادند مرتبه ی قوی دادند و ما یلقاها إلا الذین صبروا و ما یلقاها إلا ذو حظ عظیم و صبر کردن در روزه و نماز و در همه طاعت فواید عظیم دارد و روزه شربت هاضمه ی طعام آن جهانی ست و داروی اشتها آرنده ی نعمت بهشت است و این روزه و همه طاعت ها چون تخمی است که اصل آن را الله به ملایکه مقرب از لوح المحفوظ به فر شته رسانیده است تا پاره از آن تخم های روزه و طاعات به تو رسید چنانکه تخم های جهان را از بهشت آورده اند تا تو این تخم های روزه و طاعات را کجا می کاری و در هوای سموم غیبت می کاری و یا در بادرو خوشی تسبیح می کاری و یا در زمین شوره ی دل پرکین می کاری و یا در سینه خوش بی غش می کاری تا چگونه می کاری چنانکه بکاری همچنان بر برداری اما بسیار تخم باشد که بار برنیارد رب صایم لیس له من صیامه الا الجوع و العطش و الله اعلم