بخش ۶ - در سابقهٔ نظم کتاب

چو طالع موکب دولت روان کرد سعادت روی در روی جهان کرد خلیفت وار نور صبح گاهی جهان بستد سپیدی از سیاهی فلک را چتر بد سلطان ببایست که الحق چتر بی سلطان نشایست در آوردند مرغان دهل ساز سحرگه پنج نوبت را به آواز بدین تخت روان با جام جمشید به سلطانی برآمد نام خورشید ز دولتخانه این هفت فغفور سخن را تازه تر کردند منشور طغان شاه سخن بر ملک شد چیر قراخان قلم را داد شمشیر بدین شمشیر هر کاو کار کم کرد قلم شمشیر شد دستش قلم کرد من از ناخفتن شب مست مانده چو شمشیری قلم در دست مانده بدین دل کز کدامین در در آیم کدامین گنج را سر برگشایم چه طرز آرم که ارز آرد زبان را چه برگیرم که در گیرد جهان را درآمد دولت از در شاد در روی هزارم بوسه خوش داد بر روی که کار آمد برون از قالب تنگ کلید ت را گشادند آهن از سنگ چنین فرمود شاهنشاه عالم که عشقی نو برآر از راه عالم که صاحب حالتان یک باره مردند ز بی سوزی همه چون یخ فسردند فلک را از سر خنجرزبانی تراشیدی ز سر موی معانی عطارد را قلم مسمار کردی پرند زهره بر تن خار کردی چو عیسی روح را درسی درآموز چو موسی عشق را شمعی برافروز ز تو پیروزه بر خاتم نهادن ز ما مهر سلیمانی گشادن گرت خواهیم کردن حق شناسی نخواهی کردن آخر ناسپاسی و گر با تو دم ناساز گیریم چو فردوسی ز مزدت باز گیریم توانی مهر یخ بر زر نهادن فقاعی را توانی سر گشادن دلم چون دید دولت را هم آواز ز دولت کرد بر دولت یکی ناز وگر چون مقبلان دولت پرستی طمع را میل در کش باز رستی که وقت یاری آمد یاری یی کن درین خون خوردنم غم خواری یی کن ز من فربه تران کاین جنس گفتند به بازوی ملوک این لعل سفتند به دولت داشتند اندیشه را پاس نشاید لعل سفتن جز به الماس سخن هایی ز رفعت تا ثریا به اسباب مهیا شد مهیا منم روی از جهان در گوشه کرده کفی پست جوین ره توشه کرده چو ماری بر سر گنجی نشسته ز شب تا شب به گردی روزه بسته چو زنبور ی که دارد خانه تنگ در آن خانه بود حلوا ی صدرنگ به فر شه که روزی ریز شاخ است کرم گر تنگ شد روزی فراخ است چو خواهم مرغم از روزن درآید زمین بشکافد و ماهی برآید از آن دولت که باد اعداش بر هیچ به همت یاری یی خواهم دگر هیچ بسا کارا که شد روشن تر از ماه به همت خاصه همت همت شاه گر از دنیا وجوهی نیست در دست قناعت را سعادت باد کآن هست