بخش ۳۰ - مقالت ششم در اعتبار موجودات

لعبت بازی پس این پرده هست گرنه بر او این همه لعبت که بست دیده دل محرم این پرده ساز تا چه برون آید از این پرده راز در پس این پرده زنگار گون عاریتی انند ز غایت برون گوهر چشم از ادب افروخته بر کمر خدمت دل دوخته هیچ در این نقطه پرگار نیست کز خط این دایره بر کار نیست این دو سه مرکب که به زین کرده اند از پی ما دست گزین کرده اند پیشتر از جنبش این تازگان نو سفر ان و کهن آوازگان پایگه عشق نه ما کرده ایم دستکش عشق نه ما خورده ایم در دو جهان عیب و هنر بسته اند هر دو به فتراک تو بربسته اند نیست جهان را چو تو همخانه ای مرغ زمین را ز تو به دانه ای بگذر از این مرغ طبیعت خراش بر سر این مرغ چو سیمرغ باش مرغ قفس پر که مسیحا ی تست زیر تو پر دارد و بالای تست یا ز قفس چنگل او کن جدا یا قفس خویش بدو کن رها تا بنه چون سوی ولایت برد در پر خویشت به حمایت برد چون گذری زین دو سه دهلیز خاک لوح ترا از تو بشویند پاک ختم سپید ی و سیاهی شوی محرم اسرار الهی شوی سهل شوی بر قدم انبیا اهل شوی در حرم کبریا راه دو عالم که دو منزل شده ست نیم ره یک نفس دل شده ست آنکه اساس تو بر این گل نهاد کعبه جان در حرم دل نهاد نقش قبول از دل روشن پذیر گرد گلیم سیه تن مگیر سرمه کش دیده نرگس صبا ست رنگرز جامه مس کیمیا ست تن چه بود ریزش مشتی گل است هم دل و هم دل که سخن با دل است بنده دل باش که سلطان شوی خواجه عقل و ملک جان شوی نرمی دل می طلبی نیفه وار نافه صفت تن به درشتی سپار ای که ترا به ز خشن جامه نیست حکم بر ابریشم و بادامه نیست خوبی آهو ز خشن پوستی ست رقش از آن نامزد دوستی ست مشک بود در خشن آرام گیر گشت پراکنده چو پوشد حریر گر شکری با نفس تنگ ساز ور گهری با صدف سنگ ساز گاه چو شب نعل سحرگاه باش گه چو سحر زخمه گه آه باش بار عنا کش به شب قیر گون هرچه عنا بیش عنایت فزون ز اهل وفا هرکه به جایی رسید بیشتر از راه عنایی رسید نزل بلا عافیت انبیا ست و آنچه ترا عافیت آید بلا ست زخم بلا مرهم خودبینی است تلخی می مایه شیرینی است حارسی اژدرها گنج راست خازنی راحت ها رنج راست سرو شو از بند خود آزاد باش شمع شو از خوردن خود شاد باش رنج ز فریاد بری ساحت است در عقب رنج بسی راحت است چرخ نبندد گرهی بر سرت تا نگشاید گرهی دیگرت در سفری کان ره آزاد ی است شحنه غم پیش رو شادی است