شمارهٔ ۶۳ - دیدن و نادیدن

شبی بمردمک چشم طعنه زد مژگان که چند بی سبب از بهر خلق کوشیدن همیشه بار جفا بردن و نیاسودن همیشه رنج طلب کردن و نرنجیدن ز نیک و زشت و گل و خار و مردم و حیوان تمام دیدن و از خویش هیچ نادیدن چو کارگر شده ای مزد سعی و رنج تو چیست بوقت کار ضروری است کار سنجیدن ز بزم تیره خود روشنی دریغ مدار که روشنست ازین بزم رخت برچیدن جواب داد که آیین کاردانان نیست بخواب جهل فزودن ز کار کاهیدن کنایتی است درین رنج روز خسته شدن اشارتی است درین کار شب نخوابیدن مرا حدیثی هوی و هوس مکن تعلیم هنروران نپسندند خود پسندیدن نگاهبانی ملک تن است پیشه چشم چنانکه رسم و ره پاست ره نوردیدن اگر پی هوس و آز خویش میگشتم کنون نبود مرا دیده جای گردیدن بپای خویش نیفکنده روشنی هرگز اگرچه کار چراغ است نور بخشیدن نه آگهیست ز حکم قضا شدن دلتنگ نه مردمی است ز دست زمانه نالیدن مگو چرا مژه گشتم من و تو مردم چشم ازین حدیث کس آگه نشد بپرسیدن هزار مسیله در دفتر حقیقت بود ولی دریغ که دشوار بود فهمیدن ز دل تپیدن و از دیده روشنی خواهند ز خون دویدن و از اشک چشم غلتیدن ز کوه و کاه گرانسنگی و سبکباری ز خاک صبر و تواضع ز باد رقصیدن سپهر مردم چشمم نهاد نام از آن که بود خصلتم از خویش چشم پوشیدن هزار قرن ندیدن ز روشنی اثری هزار مرتبه بهتر ز خویشتن دیدن هوای نفس چو دیویست تیره دل پروین بتر ز دیو پرستی است خودپرستیدن