Nazar İtdüm Bu Çarh U Bu Medârâ

1 Nazar itdüm bu çarh u bu medârâ İder degül kimesne-y-le müdârâ Ne kayser kor ne kisrâ vü ne hâkân Ne ›ahhâk ü Ferîdûn u ne Dârâ Selâtîn kanların dökdügini çarh Şafak gösterü-durur âşikâra Medâr-ı çarhuñ olsa-y-dı karârı İde-y-di Mir Sülmânla müdârâ Benefşe göge boyandı anuñ-çun Kayudan lâle uş yandı karara Ezelde olasın işitdi_anuñ-çun Biñar ahıtdı gözden seng-i hârâ Gözüm yaş dökdi_anuñ-çun zî hacâlet Neçün kan dökmedi bu yüzi karar Anuñ-çun od u çeşme zâr aglar Urur taşları gögsine bu taglar 2 Ne gözde vardur ansuz rûşinâyî Ne sabr-ıla göñülde âşinâyî Anuñ-çun ney bigi zârı idüben Yile virdi beni_anuñ vây vâyı Felek kimlere ider gör zevâli Cihân kimlere ider gör cefâyı Kanı ol hazm u azm ü baht u devlet Kanı ol tâc o taht u pâdişâyî Yile virdi felek ol tâc u tahtı Yire baturdı ol kûs u livâyı Yir altında nice itdi zebûn gör Anuñ bigi şeh-i kişver-güşâyı Nice bogdurdı bûmı zâga görgil Tavuk bigi_ol saâdetlü hümâyı Ezelde çün bu-y-ıdı aña takdîr Mukadder olan işlere ne tedbîr 3 Cihândan gitdi_Emîr Sülmân dirîgâ Dirîgâ nâzenîn sultân dirîgâ Bahâr aglar ki çiçekler biterken Yire girdi_ol gül-i handan dirîgâ Yüzini zülfüni y✠iden eydür Döküldi lâle vü reyhân dirîgâ Süleymân-ı zamândı Mîr Sülmân Yile vardı müsülmânân dirîgâ Dirîgâ husrev-i İrân ki öldi Dirîgâ server-i Tûrân dirîgâ Dil ü cânlar anuñ derdine düşdi Bu derde yoh-durur dermân dirîgâ Anuñ eyvânı yıhıldugı içün Toludur kubbe-i keyvân dirîgâ Kime kim bakasın vâ hasretâdir Kimi kim göresin vâ kürbetâdir 4 Kanı ol devlet ü ol kerr-ile fer Kanı ol saltanatla taht u efser Kanı_ol hüsn ü cemâl-i mülk-ârây Kanı ol zûr-ı bâzû-yı dil-âver Kanı_ol dâd u dihiş ol adl ü insâf Ki yiryüzini itmişdi münevver Diye-y-düñ ol-durur akl-ı mücessem Sana-y-duñ ol-durur rûh-ı musavver Yile nicesi gitdi şems-i tâbân Yire nicesi girdi mâh-ı enver Kemân-ı çarh ne oh atdı aña Ki_ider aklı anuñ sehmi muhayyer Bulınmaz sebze vü çiçekde revnak Ki_anuñ-çun mâteme düşdi ser-â-ser Anuñ-çun goncanuñ yüregidür baş Bulut dahı anuñ-çun döker yaş 5 Bu çarh-ı pîr kim yohdur emânı Esirgemedi ol şâh-ı cüvânı Zihî dâg-ı ciger kim zâg-ıçun çarh Sürer tûtî-yi tûbâ âşiyânı Pelîd agacını büyütmeg-içün Kesüp kopardı ol serv-i revânı Şeyâtîn leşkerini cem idüben Helâk itdi Süleymân-ı zamânı Kılıçsuz ne-çün öldürdi_anı eflâk Diyeyim saña bu râz-ı nihânî Biten yirden hemîn lâle ola-y-dı Dökülse topraga bir katre kanı Bu lutf u hulk kim var-ıdı anda Neden esirgemedi çarh anı Penâh-ı millet-idi Mîr Sülmân Ümîœ-i ümmet-idi Mîr Sülmân 6 Yir ü gök anuñ-ıçun agladı zâr Ne ins ü cin melâyik hem be yik-bâr Nice karardı ol ser-sebze gül-şen Yeşermişken sabâ yili-y-le gül-zâr Bah eşcâra ki nice subha degin Anuñ-çun zârı ider mürg-i eshâr Bilür bî-ayblıgın âlim-i gayb Nişe gadr itdi_aña bu çarh-ı gaddâr Anuñ-çun subh itdi tonını çâk Gice kara geyüp kan aglar uş zâr Mesâkin n’ylesünler ki_ol gideli Diyâr-ı lutfda kalmadı deyyâr Çü lutf-ı mahz idi_anda yog-ıdı kahr Ne hikmetdür ki kahr itdi_anı Kahhâr Hakun hikmetlerine kimdür âgâh Hatâdan kim didüm estagfiru’ullah 7 Bilâ-noksân-ıdı anuñ kemâli Bilâ-hadd-idi_anuñ izz ü celâli Aña hem-tâ gele dirseñ vücûda Düşinde kimse görmeye_ol muhâli Vücûdı cûd-ı mahz itdi zi mevcûd Ki hâk itmişdi halka genc ü mâli Cemâli hüsni cümle yirdedür kim Yire sohdılar ol hüsn ü cemâli Kanı ol şîr kim kan agladurdı Kılıcı Rüstem ü âb-ıla Zâli N’ireye vardı ol sadr-ı maâlî N’ireye vardı ol sadr-ı maâlî Bulurdı her fakîri_anuñ atâsı İrerdi her garîbe_anuñ nevâli Ol-ıdı ol eimme desti-gîri Ol-ıdı ol meşâyih dil-pezîri 8 Oturdugında tahta Mîr Sülmân Dir-idi anı gören ki_uş Süleymân Ol-ıdı revnak-ı İslâm u dîn kim Anuñla hoş-dil-idi her müsülmân Başını çekmiş-idi_eflâkden dün İ veh ki_oldı bugün hâk-ile yik-sân Helâk itmege şeh İsfendiyârı Bu zâl-i çarh gör nice_itdi destân Anuñ-çun kanlar aglar mâh u hûrşîd Şafakda pes nedür bu dökülen kan Cihândan gitdi ol kaçan geliser Cihâna aña beñzer bir cihân-bân Yir altında selâtîn çohdur amma Melik Sülmân bigi yoh hîç sultân Hak emri-y-le cihândan gitdi ol şâh Nedür çâre aleyhi rahmetu’llah 9 Anuñ-çun var-durur kâyim-makâmı Ki_anuñ-çun idebilür intikâmı Kılalum ilticâ der-gâhına_anuñ Dua-yı hayrın idelüm temânî Kılınc anda kılıc anda anuñ-çun Muti eyledi cümle hâs u âmi Ne-durur Rûm var-durur ümîœüm Ki feth ide kılıcı Mısr u Şâmı Dilerseñ Ahmedî ismet belâdan Anuñ ihlâsına it itişâmı Eger devlet dilerseñ baht bigi İşiginde_ihtiyâr eyle makâmı «enâsın u duâsın it şeb ü rûz Getürme dilüñe ayruh kelâmı