النوبة الثانیة
ر رشیدالدین میبدی
0
Altın Yaprak
این سوره صد و سی حرفست سی و سه کلمه نه آیت جمله به مکه فرو آمد
و درین سوره ناسخ و منسوخ نیست و در فضیلت سوره خبر ابی بن کعب است از پیغامبر ص گفت هر که این سوره بر خواند الله تعالی او را بعدد هر کس که پیغامبری را افسوس داشته ده نیکی در دیوان او بنویسد و این سوره اندر شأن کافران مکه فرو آمد ولید مغیره و امیة خلف و اخنس شریق که بر رهگذر مصطفی ص و یاران می نشستند چون یکی از ایشان بگذشتی از پس وی سخن ناسزا گفتندی بلب همی گزیدند و بچشم و ابرو همی نمودند و بزبان همی گفتند گهی رویاروی طعن همی کردند و ناسزا همی گفتند گهی از پس پشت عیب همی جستند و افسوس همی داشتند تا رب العزة این سوره در شأن ایشان فرو فرستاد و بد سرانجامی ایشان بیان کرد گفت ویل لکل همزة لمزة و قیل هو عام فی حق کل من هذه صفته قال ابن عباس الهمزة و اللمزة معناهما واحد و هو العیاب المشاء بالنمیمة المفرق بین الاحبة الباغی للبری ء العیب
روی عن اسماء بنت یزید قالت قال رسول الله ص الا اخبرکم بخیارکم قالوا بلی یا رسول الله قال الذین اذا رأوا ذکر الله عز و جل ثم قال اخبرکم بشرارکم قالوا بلی قال المشاؤن بالنمیمة المفرقون بین الاحبة الباغون للبرءاء العیب
و قال مقاتل الهمزة الذی یعیبک فی الغیب و اللمزة یعیبک فی الوجه و قال ابو العالیة و الحسن علی ضده و قال سعید بن جبیر و قتادة الهمزة الذی یأکل لحوم الناس یغتابهم و اللمزة الطعان علیهم و قال ابن زید الهمزة الذی یهمز الناس بیده و یضربهم و اللمزة الذی یلمز الناس بلسانه و یعیبهم و یرمز بحاجبه و یشیر برأسه و الهمزة و اللمزة ساکنتا المیم الذی یفعل ذلک به
قال النبی ص انی لاعرف قوما یضربون صدورهم ضربا یسمع اهل النار قیل من هم یا رسول الله قال هم الهمازون اللمازون الذین یلتمسون عورات المسلمین و یهتکون ستورهم و یشنعون علیهم من الفواحش ما لیس فیهم
ثم وصفه فقال الذی جمع مالا قرأ ابو جعفر و ابن عامر و حمزة و الکسایی جمع بالتشدید المیم علی التکثیر و قرأ الآخرون بالتخفیف و عدده ای احصاه مرة بعد اخری و حفظ عدده و التعدید الحفظ من غیر ان یؤدی حق الله منه و قیل عدده ای اکثره لان فی تکثیر عینه تکثیر عدده و قال الحسن صنفه ابلا و غنما و ارضا و ذهبا و فضة یحسب أن ماله أخلده فی الدنیا یظن انه لا یموت مع یساره قال الزجاج ای یعمل عمل من یظن انه یبقی لیساره و یخلد فی الدنیا لماله فحیفظ ماله کحفظ الانسان حیاته کان ما ینقص منه ینقص من عمره
کلا ای لیس لامر علی ما یحسب و قیل هو متصل بما بعده و معناه حقا
لینبذن فی الحطمة ای لیطرحن فی جهنم و الحطمة من اسماء النار و هی سبع درکات فاسم الاولی جهنم لانها تتجهم فی وجوه الخلق و هو موضع اهل التوحید و لا نار فیها و لکنه یصل حر النار الیهم فاذا خرج اهل التوحید منها جعلت طبقا علی سایر الدرکات و الدرکة الثانیة لظی و هی التی تتلظی ای تتلهب و الثالثة سقر و هی التی تسقر ای تذیب ما القی فیها من قول العرب سقرته الشمس ای اذابته و الرابعة الحطمة و هی التی تحطم ما فیها ای تکسر و قیل الحطمة الکثیرة الأکل سمیت حطمة لانه یأکل بعضها بعضا و رجل حطمة ای اکول
و الخامسة الجحیم و هی النار العظیمة تقول اجحمت النار فجحمت و السادسة السعیر و هی المسعورة ای الموقدة غایة الایقاد و السابعة الهاویة و هی التی تهوی باهلها ای تهلکهم و هذه الدرکات تحت الصخرة و الصخرة تحت الثری و الثری تحت الحوت و الحوت تحت الثور و الثور تحت الارض السابعة قوله و ما أدراک ما الحطمة تعجیب و تعظیم معناه ما أدراک ما الحطمة لو لا ان الله تعالی بین شأنها لک نار الله الموقدة تفسیر لها الموقدة المسعرة التی تطلع علی الأفیدة ای تحرق الجلود و الاجسام حتی تصل الی القلوب ثم یعاد ما احرق منها جدیدا و قیل هی التی یبلغ المها الی القلب الالم اذا وصل الی القلب مات صاحبه فهم فی حال من یموت و لا یموتون کقوله لا یموت فیها و لا یحیی
إنها علیهم مؤصدة تهمز و لا تهمز فبالهمز من آصدت الباب و بغیر الهمز من اوصدت الباب و المعنی ان النار او الحطمة مطبقة مغلقة لا یدخلها روح و لا فرج
فی عمد قرأ حمزة و الکسایی و ابو بکر بضمتین و الآخرون بفتحتین و هی اختیار ابی حاتم لقوله تعالی رفع السماوات بغیر عمد و هما جمعان للعمود مثل ادیم و ادم و ادم و قال ابو عبیدة هو جمع عماد مثل اهاب و اهب و اهب قوله ممددة من صفة العمد ای انها قیود طوال ذات حلق فهم فیها یعذبون و قیل یمد ارجل الکفار فی العمد من النار و قیل العمد الممددة اغلال فی اعناقهم و قیل فی عمد ممددة علی ابواب جهنم مدت بها الأبواب لا یمکنهم الخروج و قال الحسن تفسیر ذلک فی الکهف أحاط بهم سرادقها فلجهنم سرادق و للسرادق عمد و ظاهر الآیة انهم یجعلون فی العمد ثم تمد تلک العمد فی النار و الله اعلم
روی عن انس بن مالک قال قال رسول الله ص المؤمن کیس فطن حذر وقاف متثبت لا یعجل عالم ورع و المنافق
همزة لمزة حطمة کحاطب اللیل لا یبالی من این کسب و فیما انفق
Bu şiiri puanla
Henüz puan verilmemiş