النوبة الثانیة
ر رشیدالدین میبدی
0
Altın Yaprak
این سوره صد و بیست و پنج حرفست بیست و پنج کلمه هفت آیه جمله به مکه فرو آمد بقول بیشترین مفسران قومی گفتند مدنی است آن را در مدنیات شمرند و از شمار مدنیان این سوره شش آیتست بخلاف کوفیان و بصریان زیرا که کوفیان و بصریان یراءون آیت شمرند و مدنیان نشمرند قومی گفتند یک نیمه از اول سوره مکی است در شأن عاص بن وایل السهمی فرو آمد و بقول بعضی در شأن ولید بن المغیره فرو آمد و قال ابن جریج کان ابو سفیان بن حرب ینحر کل اسبوع جزورین فاتاه یتیم فسأله شییا ففزعه بعصاه فانزل الله فیه و یک نیمه آخر سوره گفتند مدنی است در شأن عبد الله ابی سلول منافق فرو آمد و درین سوره ناسخ و منسوخ نیست و فی الخبر عن ابی بن کعب قال قال رسول الله ص من قرأ سورة أ رأیت غفر الله له ان کان للزکوة مؤدیا
قوله أ رأیت الالف فی أ رأیت الف الاستفهام و لها اربعة معان فی الکلام تقریر و تثبیت و انکار و وعید فالتقریر کقولک اما فعلت اما قلت قال الله سبحانه أ و لا یعلمون أن الله یعلم و التثبیت کقولک الست عالما قال الله تعالی أ لست بربکم و الانکار کقولک أ ضربت زیدا قال الله تعالی أ فمن هذا الحدیث تعجبون و الوعید کقولک ا تضربنی و تطمع السلامة قال الله تعالی أ تأمرون الناس بالبر و تنسون أنفسکم و هذا الموضع تقریر للتعجب من حال الکافر کما تقول أ رأیت زیدا و فعله و مثله قوله أ فرأیت من اتخذ إلهه هواه و قوله أ رأیت یحتمل انه رؤیة العین و یحتمل انه رؤیة القلب و معناه العلم و تأویله أ رأیت الذی کذب بالدین کیف افتری علی الله و الدین الاسلام کقوله إن الدین عند الله الإسلام و قیل الجزاء و الحساب کقوله الذین یکذبون بیوم الدین و التکذیب بالدین علی وجهین احدهما انکاره له و جحوده به باللسان و الثانی ان لا یعمل به فیکون بمنزلة المکذب به قوله فذلک الذی یدع الیتیم ای یقهره و یزجره و یدفعه عن حقه و الدع الدفع بحفوة و عنف و قری فی الشواذ یدع الیتیم و معناه یترکه و یهمله و لا یعبأ به
و لا یحض علی طعام المسکین ای لا یطعم المسکین و لا یأمر غیره باطعامه لانه یکذب بالجزاء و هذا یمر بک فی ای من القرآن و فیه تشدید لانه عز و جل لم یعذر من لیس عنده طعام و الزمه الحض علی الاطعام و السعی علی الفقیر الجایع حتی یطعم و اوعد فی ذلک وعیدا غلیظا و قوله علی طعام المسکین ای علی اطعام المسکین و الحض الحث و المسکین هو الذی له شی ء یسکن الیه و الفقیر الذی لا شی ء له و قیل هما سواء قوله
فویل للمصلین الذین هم عن صلاتهم ساهون ای عن مواقیتها غافلون قال مصعب بن سعد بن ابی وقاص لابیه رحمهما الله ا هم الذین ترکوها قال لا بل هم الذین اضاعوا مواقیتها و لو ترکوها کانوا کفارا بترکها و کذلک
روی عن النبی ص قال هم الذین یؤخرون الصلاة عن وقتها
و قال ابن عباس هم المنافقون یترکون الصلاة فی السر اذا غاب الناس و یصلون فی العلانیة اذا حضروا کقوله و إذا قاموا إلی الصلاة قاموا کسالی یراؤن الناس و قال قتادة ساه عنها لا یبالی صلی ام لم یصل و قال الحسن هو الذی ان صلاها صلاها ریاء و ان فاتته لم یندم
و قال الزجاج لا یصلونها سرا لانهم لا یعتقدون وجوبها و یصلونها علانیة ریاء و عن عطاء بن دینار قال الحمد لله الذی قال الذین هم عن صلاتهم ساهون و لم یقل
فی صلوتهم و قال ابو العالیة لا یصلونها لمواقیتها و لا یتمون رکوعها و لا سجودها و عنه ایضا هو الذی اذا سجد قال برأسه هکذا و هکذا متلفتا
و یمنعون الماعون قال ابو عبیدة الماعون فی الجاهلیة کل منفعة و عطیة و عاریة و فی الاسلام الطاعة و الزکاة و هو هاهنا الزکاة لانه قرین الصلاة و الماعون فاعول من المعن و المعن الشی ء القلیل فسمی الزکاة و الصدقة و المعروف ماعونا لانه قلیل من کثیر و کذلک قال الزجاج کل ما فیه ادنی منفعة من اعارة آلات فی الدور کالفاس و القدر و الدلو و اقتباس النار مما یحتاج الفقیر الی استعارته و قیل هو الذی یبذله الجیران بعضهم لبعض و قیل الماعون مالا یحل منعه مثل الماء و الملح و النار یدل علیه ما
روی عن عایشة انها قالت یا رسول الله ما الذی لا یحل منعه قال الماء و النار و الملح فقالت یا رسول الله هذا الماء فما بال النار و الملح فقال لها یا حمیراء من اعطی نارا فکانما تصدق بجمیع ما طبخ بذلک النار و من اعطی ملحا فکانما تصدق بجمیع ما طیب بذلک الملح و من سقی شربة من الماء حیث لا یوجد الماء فکانما احیی نفسا
Bu şiiri puanla
Henüz puan verilmemiş